Ung thư vú - Lịch sử thay đổi

Marrella vào lúc 09:07, ngày 25 tháng 10 năm 2022

2022-10-25T09:07:06Z

Marrella vào lúc 09:04, ngày 25 tháng 10 năm 2022

2022-10-25T09:04:37Z

Marrella vào lúc 03:26, ngày 24 tháng 10 năm 2022

2022-10-24T03:26:07Z

Marrella vào lúc 16:14, ngày 23 tháng 10 năm 2022

2022-10-23T16:14:01Z

Marrella vào lúc 16:05, ngày 23 tháng 10 năm 2022

2022-10-23T16:05:59Z

Marrella vào lúc 15:58, ngày 23 tháng 10 năm 2022

2022-10-23T15:58:40Z

Marrella vào lúc 15:44, ngày 23 tháng 10 năm 2022

2022-10-23T15:44:44Z

Marrella vào lúc 15:43, ngày 23 tháng 10 năm 2022

2022-10-23T15:43:23Z

Marrella vào lúc 15:40, ngày 23 tháng 10 năm 2022

2022-10-23T15:40:43Z

Marrella vào lúc 15:22, ngày 23 tháng 10 năm 2022

2022-10-23T15:22:38Z

@@ Dòng 5: / Dòng 5: @@
 | caption         = Ruy băng hồng là biểu tượng của sự nhận thức về ung thư vú.
 | field           = Ung bướu (ung thư học)
-| symptoms        = U cục ở vú, sưng, đau, lõm da, hình dạng vú thay đổi, núm vú tiết dịch hoặc rụt vào,...
+| symptoms        = U cục ở vú, sưng, đau, lõm da, hình dạng vú thay đổi, núm vú tiết dịch hoặc rụt vào, ...
 | complications   =
 | onset           =
 | duration        =
 | causes          =
-| risks           = Nữ giới, tuổi cao, tiền sử gia đình, đột biến gen, béo phì, lười vận động, hút thuốc lá, uống rượu bia,...
+| risks           = Nữ giới, tuổi cao, tiền sử gia đình, đột biến gen, béo phì, lười vận động, hút thuốc lá, uống rượu bia, ...
 | diagnosis       = Tạo ảnh, sinh thiết
 | differential    =

@@ Dòng 4: / Dòng 4: @@
 | image           = Pink ribbon.svg
 | caption         = Ruy băng hồng là biểu tượng của sự nhận thức về ung thư vú.
-| field           =
+| field           = Ung bướu (ung thư học)
-| symptoms        =
+| symptoms        = U cục ở vú, sưng, đau, lõm da, hình dạng vú thay đổi, núm vú tiết dịch hoặc rụt vào,...
 | complications   =
 | onset           =
 | duration        =
 | causes          =
-| risks           =
+| risks           = Nữ giới, tuổi cao, tiền sử gia đình, đột biến gen, béo phì, lười vận động, hút thuốc lá, uống rượu bia,...
-| diagnosis       =
+| diagnosis       = Tạo ảnh, sinh thiết
 | differential    =
 | prevention      =
-| treatment       =
+| treatment       = Phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, liệu pháp hormone, liệu pháp đích
 | medication      =
 | prognosis       =
-| frequency       =
+| frequency       = 2,3 triệu (2020)
-| deaths          =
+| deaths          = 685.000 (2020)
 }}
 '''Ung thư vú''' là bệnh xảy ra khi các tế bào ở [[vú]] phát triển vượt tầm kiểm soát.<ref name="CDC">{{cite web | url = https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/what-is-breast-cancer.htm | author = Division of Cancer Prevention and Control | title = What Is Breast Cancer? | date = 26 September 2022 | publisher = Centers for Disease Control and Prevention | access-date = 17 October 2022 | website = cdc.gov | archive-url = http://web.archive.org/web/20221015074450/https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/what-is-breast-cancer.htm | archive-date = 15 October 2022}}</ref> Tùy vào loại tế bào cụ thể phát sinh mà ung thư vú bao gồm các loại khác nhau.<ref name="CDC"/> Bộ phận của vú hay bị nhất là ống sữa và tiểu thùy.<ref name="CDC"/> Ở đó liên quan là tế bào biểu mô và do vậy hầu hết ung thư vú là [[ung thư biểu mô]] (carcinoma), thường là [[ung thư biểu mô tuyến]] (adenocarcinoma).<ref name ="ACS/Types">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/about/types-of-breast-cancer.html | title = Types of Breast Cancer | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 19 November 2021 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 17 October 2022 | archive-url = http://web.archive.org/web/20221017152917/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/about/types-of-breast-cancer.html | archive-date = 17 October 2022}}</ref> Kiểu phân loại khác dựa theo tính chất lan tỏa thì có ung thư vú tại chỗ và ung thư vú xâm lấn.<ref name ="ACS/Types"/> [[Ung thư biểu mô ống tại chỗ]] (DCIS) phát sinh trong ống sữa nhưng chưa lan sang mô vú xung quanh và không thể di căn xa.<ref name="ACS/DCIS">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/about/types-of-breast-cancer/dcis.html | title = Ductal Carcinoma in Situ | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 19 November 2021 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 19 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221010044847/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/about/types-of-breast-cancer/dcis.html | archive-date = 10 October 2022}}</ref> Mặc dù vậy nó có thể biến đổi thành [[ung thư biểu mô ống xâm lấn]] (IDC) chiếm 70-80% mọi trường hợp ung thư vú.<ref name ="ACS/Types"/><ref name="ACS/DCIS"/> Loại xâm lấn phổ biến thứ hai là [[ung thư biểu mô tiểu thùy xâm lấn]] (ILC).<ref name="ACS/IBC">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/about/types-of-breast-cancer/invasive-breast-cancer.html | title = Invasive Breast Cancer (IDC/ILC) | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 19 November 2021 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 19 October 2022 | archive-url = http://web.archive.org/web/20221019123940/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/about/types-of-breast-cancer/invasive-breast-cancer.html | archive-date = 19 October 2022}}</ref>

@@ Dòng 24: / Dòng 24: @@
 Có rất nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư vú và chúng có thể được xếp vào hai nhóm là sửa đổi được và không sửa đổi được.<ref name="Łukasiewicz">{{cite journal | last1 = Łukasiewicz | first1 = Sergiusz | last2 = Czeczelewski | first2 = Marcin | last3 = Forma | first3 = Alicja | last4 = Baj | first4 = Jacek | last5 = Sitarz | first5 = Robert | last6 = Stanisławek | first6 = Andrzej | title = Breast Cancer—Epidemiology, Risk Factors, Classification, Prognostic Markers, and Current Treatment Strategies—An Updated Review | journal = Cancers | date = 25 August 2021 | volume = 13 | issue = 17 | page = 4287 | doi = 10.3390/cancers13174287 | pmid = 34503097 | pmc = 8428369 | s2cid = 237467083 | doi-access = free}}</ref> Trong đó, hai yếu tố chính là giới tính nữ và tuổi cao, khi mà đa số trường hợp mắc bệnh là nữ tuổi trên 50.<ref name="CDCRisk">{{cite web | url = https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/risk_factors.htm | title = What Are the Risk Factors for Breast Cancer? | author = Division of Cancer Prevention and Control | date = 26 September 2022 | website = cdc.gov | publisher = Centers for Disease Control and Prevention | access-date = 19 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221019132137/https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/risk_factors.htm | archive-date = 19 October 2022}}</ref> Một nguy cơ lớn khác là tiền sử gia đình, khoảng 5–10% bệnh nhân mới chẩn đoán có người thân từng mắc ung thư vú hoặc [[ung thư buồng trứng]].<ref name="Liu">{{cite journal | last1 = Liu | first1 = Lei | last2 = Hao | first2 = Xiaomeng | last3 = Song | first3 = Zian | last4 = Zhi | first4 = Xiangcheng | last5 = Zhang | first5 = Sheng | last6 = Zhang | first6 = Jin | title = Correlation between family history and characteristics of breast cancer | journal = Scientific Reports | date = 18 March 2021 | volume = 11 | issue = 1 | doi = 10.1038/s41598-021-85899-8 | pmid = 33737705 | pmc = 7973811 | s2cid = 232295463 | doi-access = free}}</ref> Người nữ mang đột biến gen ''[[BRCA1]]'' hoặc ''[[BRCA2]]'' có 70–80% rủi ro mắc ung thư vú trong đời, và còn những đột biến đáng kể khác là ''[[PTEN]]'', ''[[TP53]]'', ''[[CDH1]]'', ''[[STK11]]''.<ref name="Kuchenbaecker">{{cite journal | last1 = Kuchenbaecker | first1 = Karoline B. | last2 = Hopper | first2 = John L. | last3 = Barnes | first3 = Daniel R. | title = Risks of Breast, Ovarian, and Contralateral Breast Cancer for ''BRCA1'' and ''BRCA2'' Mutation Carriers | journal = JAMA | date = 20 June 2017 | volume = 317 | issue = 23 | page = 2402 | doi = 10.1001/jama.2017.7112 | pmid = 28632866 | s2cid = 205093245 | doi-access = free}}</ref><ref name="Shiovitz">{{cite journal | last1 = Shiovitz | first1 = S. | last2 = Korde | first2 = L.A. | title = Genetics of breast cancer: a topic in evolution | journal = Annals of Oncology | date = July 2015 | volume = 26 | issue = 7 | pages = 1291–1299 | doi = 10.1093/annonc/mdv022 | pmid = 25605744 | pmc = 4478970 | s2cid = 8478578 | doi-access = free}}</ref> Yếu tố sửa đổi được bao gồm lười vận động, thừa cân hoặc béo phì, hút thuốc lá, uống rượu bia, ăn thực phẩm chế biến, tiếp xúc với hóa chất.<ref name="Łukasiewicz"/>
-Dấu hiệu phổ biến nhất của ung thư vú là nổi u cục ở vú hoặc nách.<ref name="ACSSymps>{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html | title = Breast Cancer Signs and Symptoms | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 21 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221020175500/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html | archive-date = 20 October 2022}}</ref><ref name="CDCSymps>{{cite web | url = https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/symptoms.htm | title = What Are the Symptoms of Breast Cancer? | author = Division of Cancer Prevention and Control | date = 26 September 2022 | website = cdc.gov | publisher = Centers for Disease Control and Prevention | access-date = 21 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221018140939/https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/symptoms.htm | archive-date = 18 October 2022}}</ref> Tuy nhiên đa số u cục sờ thấy ở vú là lành tính, chỉ 4–10% là ung thư.{{efn|Khi thấy dấu hiệu trên vẫn nên sớm đi khám để tìm hiểu nguyên nhân và điều trị nếu cần.<ref name="ACSSymps/>}}<ref name="Dodelzon">{{cite journal | last1 = Dodelzon | first1 = Katerina | last2 = Katzen | first2 = Janine T | title = Evaluation of Palpable Breast Abnormalities | journal = Journal of Breast Imaging | date = 21 August 2019 | volume = 1 | issue = 3 | pages = 253–263 | doi = 10.1093/jbi/wbz040 | s2cid = 202037640 | doi-access = free}}</ref> Còn những dấu hiệu khác có thể là của ung thư vú gồm: sưng, đau, có chỗ lõm da, da bong hoặc đỏ, núm vú tiết dịch (trừ sữa), núm vú rụt vào, kích cỡ hoặc hình dạng vú thay đổi, sưng hạch dưới cánh tay hoặc gần xương đòn.<ref name="ACSSymps/><ref name="CDCSymps/> Nhóm phụ nữ tuổi 40 đến 74 nguy cơ vừa được khuyến cáo tầm soát định kỳ, còn nhóm nguy cơ cao cần làm việc này sớm hơn.<ref name="Ren">{{cite journal | last1 = Ren | first1 = Wenhui | last2 = Chen | first2 = Mingyang | last3 = Qiao | first3 = Youlin | last4 = Zhao | first4 = Fanghui | title = Global guidelines for breast cancer screening: A systematic review | journal = The Breast | date = August 2022 | volume = 64 | pages = 85–99 | doi = 10.1016/j.breast.2022.04.003 | pmid = 35636342 | pmc = 9142711 | s2cid = 248284063 | doi-access = free}}</ref> Một số biện pháp phòng ngừa ung thư vú gồm không: hút thuốc, sử dụng hormone ngoại sinh, tiếp xúc bức xạ ion hóa; duy trì cân nặng bình thường, tập thể dục, cho con bú, ăn uống lành mạnh, hạn chế bia rượu.<ref name="Sauter">{{cite journal | last1 = Sauter | first1 = Edward R. | title = Breast Cancer Prevention: Current Approaches and Future Directions | journal = European Journal of Breast Health | date = 16 May 2018 | doi = 10.5152/ejbh.2018.3978 | pmid = 29774312 | pmc = 5939980 | s2cid = 21714570 | doi-access = free}}</ref>
+Dấu hiệu phổ biến nhất của ung thư vú là nổi u cục ở vú hoặc nách.<ref name="ACSSymps>{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html | title = Breast Cancer Signs and Symptoms | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 21 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221020175500/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html | archive-date = 20 October 2022}}</ref><ref name="CDCSymps>{{cite web | url = https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/symptoms.htm | title = What Are the Symptoms of Breast Cancer? | author = Division of Cancer Prevention and Control | date = 26 September 2022 | website = cdc.gov | publisher = Centers for Disease Control and Prevention | access-date = 21 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221018140939/https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/symptoms.htm | archive-date = 18 October 2022}}</ref> Tuy nhiên đa số u cục sờ thấy ở vú là lành tính, chỉ 4–10% là ung thư.{{efn|Khi thấy dấu hiệu trên vẫn nên sớm đi khám để tìm hiểu nguyên nhân và điều trị nếu cần.<ref name="ACSSymps/>}}<ref name="Dodelzon">{{cite journal | last1 = Dodelzon | first1 = Katerina | last2 = Katzen | first2 = Janine T | title = Evaluation of Palpable Breast Abnormalities | journal = Journal of Breast Imaging | date = 21 August 2019 | volume = 1 | issue = 3 | pages = 253–263 | doi = 10.1093/jbi/wbz040 | s2cid = 202037640 | doi-access = free}}</ref> Còn những dấu hiệu khác có thể là của ung thư vú gồm: sưng, đau, có chỗ lõm da, da bong hoặc đỏ, núm vú tiết dịch (trừ sữa), núm vú rụt vào, kích cỡ hoặc hình dạng vú thay đổi, sưng hạch dưới cánh tay hoặc gần xương đòn.<ref name="ACSSymps/><ref name="CDCSymps/> Nhóm phụ nữ tuổi 40 đến 74 nguy cơ vừa được khuyến cáo tầm soát định kỳ, còn nhóm nguy cơ cao cần làm việc này sớm hơn.<ref name="Ren">{{cite journal | last1 = Ren | first1 = Wenhui | last2 = Chen | first2 = Mingyang | last3 = Qiao | first3 = Youlin | last4 = Zhao | first4 = Fanghui | title = Global guidelines for breast cancer screening: A systematic review | journal = The Breast | date = August 2022 | volume = 64 | pages = 85–99 | doi = 10.1016/j.breast.2022.04.003 | pmid = 35636342 | pmc = 9142711 | s2cid = 248284063 | doi-access = free}}</ref> Một số biện pháp phòng ngừa ung thư vú gồm không hút thuốc hay sử dụng hormone ngoại sinh, tránh tiếp xúc bức xạ ion hóa, duy trì cân nặng bình thường, tập thể dục, cho con bú, ăn uống lành mạnh, hạn chế bia rượu.<ref name="Sauter">{{cite journal | last1 = Sauter | first1 = Edward R. | title = Breast Cancer Prevention: Current Approaches and Future Directions | journal = European Journal of Breast Health | date = 16 May 2018 | doi = 10.5152/ejbh.2018.3978 | pmid = 29774312 | pmc = 5939980 | s2cid = 21714570 | doi-access = free}}</ref>
 Ung thư vú nếu được phát hiện và điều trị sớm thì cơ hội sống sót là rất cao.<ref name="Ginsburg">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Yip | first2 = Cheng‐Har | last3 = Brooks | first3 = Ari | last4 = Cabanes | first4 = Anna | last5 = Caleffi | first5 = Maira | last6 = Dunstan Yataco | first6 = Jorge Antonio | last7 = Gyawali | first7 = Bishal | last8 = McCormack | first8 = Valerie | last9 = McLaughlin de Anderson | first9 = Myrna | last10 = Mehrotra | first10 = Ravi | last11 = Mohar | first11 = Alejandro | last12 = Murillo | first12 = Raul | last13 = Pace | first13 = Lydia E. | last14 = Paskett | first14 = Electra D. | last15 = Romanoff | first15 = Anya | last16 = Rositch | first16 = Anne F. | last17 = Scheel | first17 = John R. | last18 = Schneidman | first18 = Miriam | last19 = Unger‐Saldaña | first19 = Karla | last20 = Vanderpuye | first20 = Verna | last21 = Wu | first21 = Tsu‐Yin | last22 = Yuma | first22 = Safina | last23 = Dvaladze | first23 = Allison | last24 = Duggan | first24 = Catherine | last25 = Anderson | first25 = Benjamin O. | title = Breast cancer early detection: A phased approach to implementation | journal = Cancer | date = 29 April 2020 | volume = 126 | issue = S10 | pages = 2379–2393 | doi = 10.1002/cncr.32887 | pmid = 32348566 | pmc = 7237065 | s2cid = 217549021 | doi-access = free}}</ref> Có nhiều kỹ thuật tạo ảnh được sử dụng phổ biến để phát hiện và chẩn đoán ung thư vú như X quang, cộng hưởng từ, siêu âm, PET-CT.<ref name="Bhushan">{{cite journal | last1 = Bhushan | first1 = Arya | last2 = Gonsalves | first2 = Andrea | last3 = Menon | first3 = Jyothi U. | title = Current State of Breast Cancer Diagnosis, Treatment, and Theranostics | journal = Pharmaceutics | date = 14 May 2021 | volume = 13 | issue = 5 | page = 723 | doi = 10.3390/pharmaceutics13050723 | pmid = 34069059 | pmc = 8156889 | s2cid = 235227730 | doi-access = free}}</ref> Sinh thiết là cách duy nhất để khẳng định.<ref name="ACSBiopsy">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | title = Breast Biopsy | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 23 October 2022 | archive-url = http://web.archive.org/web/20221022132636/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | archive-date = 22 October 2022}}</ref> Ung thư vú chưa di căn được điều trị cục bộ bằng phẫu thuật cắt bỏ và xạ trị hậu phẫu.<ref name="Waks">{{cite journal | last1 = Waks | first1 = Adrienne G. | last2 = Winer | first2 = Eric P. | title = Breast Cancer Treatment | journal = JAMA | date = 22 January 2019 | volume = 321 | issue = 3 | page = 288 | doi = 10.1001/jama.2018.19323 | pmid = 30667505 | s2cid = 58580711}}</ref> Hơn 90% trường hợp là chưa di căn tại thời điểm chẩn đoán.<ref name="Waks"/> Trái ngược, ung thư vú đã di căn xa thường không thể chữa và liệu pháp nhắm đến giảm nhẹ triệu chứng và kéo dài thời gian sống.<ref name="Waks"/><ref name="Santa-Maria">{{cite journal | last1 = Santa-Maria | first1 = Cesar A. | last2 = Gradishar | first2 = William J. | title = Changing Treatment Paradigms in Metastatic Breast Cancer | journal = JAMA Oncology | date = 1 July 2015 | volume = 1 | issue = 4 | page = 528 | doi = 10.1001/jamaoncol.2015.1198 | pmid = 26181262 | s2cid = 21135991 | doi-access = free}}</ref>
-Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có số ca chẩn đoán mới nhiều nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa phần phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% bệnh nhân tử vong trong năm 2020 thuộc các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Độ phổ biến của bệnh được dự kiến tăng nhanh theo sự phát triển con người.<ref name="Bray"/> Đến năm 2040, số ca mắc mới và tử vong có thể đạt lần lượt hơn 3 triệu và 1 triệu.<ref name="Arnold"/>
+Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có nhiều người mắc mới nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa phần phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% bệnh nhân tử vong trong năm 2020 thuộc các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Độ phổ biến của bệnh được dự kiến tăng nhanh theo sự phát triển con người.<ref name="Bray"/> Đến năm 2040, số ca mắc mới và tử vong có thể đạt lần lượt hơn 3 triệu và 1 triệu.<ref name="Arnold"/>
 == Dịch tễ ==

@@ Dòng 26: / Dòng 26: @@
 Dấu hiệu phổ biến nhất của ung thư vú là nổi u cục ở vú hoặc nách.<ref name="ACSSymps>{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html | title = Breast Cancer Signs and Symptoms | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 21 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221020175500/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html | archive-date = 20 October 2022}}</ref><ref name="CDCSymps>{{cite web | url = https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/symptoms.htm | title = What Are the Symptoms of Breast Cancer? | author = Division of Cancer Prevention and Control | date = 26 September 2022 | website = cdc.gov | publisher = Centers for Disease Control and Prevention | access-date = 21 October 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221018140939/https://www.cdc.gov/cancer/breast/basic_info/symptoms.htm | archive-date = 18 October 2022}}</ref> Tuy nhiên đa số u cục sờ thấy ở vú là lành tính, chỉ 4–10% là ung thư.{{efn|Khi thấy dấu hiệu trên vẫn nên sớm đi khám để tìm hiểu nguyên nhân và điều trị nếu cần.<ref name="ACSSymps/>}}<ref name="Dodelzon">{{cite journal | last1 = Dodelzon | first1 = Katerina | last2 = Katzen | first2 = Janine T | title = Evaluation of Palpable Breast Abnormalities | journal = Journal of Breast Imaging | date = 21 August 2019 | volume = 1 | issue = 3 | pages = 253–263 | doi = 10.1093/jbi/wbz040 | s2cid = 202037640 | doi-access = free}}</ref> Còn những dấu hiệu khác có thể là của ung thư vú gồm: sưng, đau, có chỗ lõm da, da bong hoặc đỏ, núm vú tiết dịch (trừ sữa), núm vú rụt vào, kích cỡ hoặc hình dạng vú thay đổi, sưng hạch dưới cánh tay hoặc gần xương đòn.<ref name="ACSSymps/><ref name="CDCSymps/> Nhóm phụ nữ tuổi 40 đến 74 nguy cơ vừa được khuyến cáo tầm soát định kỳ, còn nhóm nguy cơ cao cần làm việc này sớm hơn.<ref name="Ren">{{cite journal | last1 = Ren | first1 = Wenhui | last2 = Chen | first2 = Mingyang | last3 = Qiao | first3 = Youlin | last4 = Zhao | first4 = Fanghui | title = Global guidelines for breast cancer screening: A systematic review | journal = The Breast | date = August 2022 | volume = 64 | pages = 85–99 | doi = 10.1016/j.breast.2022.04.003 | pmid = 35636342 | pmc = 9142711 | s2cid = 248284063 | doi-access = free}}</ref> Một số biện pháp phòng ngừa ung thư vú gồm không: hút thuốc, sử dụng hormone ngoại sinh, tiếp xúc bức xạ ion hóa; duy trì cân nặng bình thường, tập thể dục, cho con bú, ăn uống lành mạnh, hạn chế bia rượu.<ref name="Sauter">{{cite journal | last1 = Sauter | first1 = Edward R. | title = Breast Cancer Prevention: Current Approaches and Future Directions | journal = European Journal of Breast Health | date = 16 May 2018 | doi = 10.5152/ejbh.2018.3978 | pmid = 29774312 | pmc = 5939980 | s2cid = 21714570 | doi-access = free}}</ref>
-Ung thư vú nếu được phát hiện và điều trị sớm thì cơ hội sống sót là rất cao.<ref name="Ginsburg">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Yip | first2 = Cheng‐Har | last3 = Brooks | first3 = Ari | last4 = Cabanes | first4 = Anna | last5 = Caleffi | first5 = Maira | last6 = Dunstan Yataco | first6 = Jorge Antonio | last7 = Gyawali | first7 = Bishal | last8 = McCormack | first8 = Valerie | last9 = McLaughlin de Anderson | first9 = Myrna | last10 = Mehrotra | first10 = Ravi | last11 = Mohar | first11 = Alejandro | last12 = Murillo | first12 = Raul | last13 = Pace | first13 = Lydia E. | last14 = Paskett | first14 = Electra D. | last15 = Romanoff | first15 = Anya | last16 = Rositch | first16 = Anne F. | last17 = Scheel | first17 = John R. | last18 = Schneidman | first18 = Miriam | last19 = Unger‐Saldaña | first19 = Karla | last20 = Vanderpuye | first20 = Verna | last21 = Wu | first21 = Tsu‐Yin | last22 = Yuma | first22 = Safina | last23 = Dvaladze | first23 = Allison | last24 = Duggan | first24 = Catherine | last25 = Anderson | first25 = Benjamin O. | title = Breast cancer early detection: A phased approach to implementation | journal = Cancer | date = 29 April 2020 | volume = 126 | issue = S10 | pages = 2379–2393 | doi = 10.1002/cncr.32887 | pmid = 32348566 | pmc = 7237065 | s2cid = 217549021 | doi-access = free}}</ref> Có nhiều kỹ thuật tạo ảnh được sử dụng phổ biến để phát hiện và chẩn đoán ung thư vú như X quang, cộng hưởng từ, siêu âm, PET-CT.<ref name="Bhushan">{{cite journal | last1 = Bhushan | first1 = Arya | last2 = Gonsalves | first2 = Andrea | last3 = Menon | first3 = Jyothi U. | title = Current State of Breast Cancer Diagnosis, Treatment, and Theranostics | journal = Pharmaceutics | date = 14 May 2021 | volume = 13 | issue = 5 | page = 723 | doi = 10.3390/pharmaceutics13050723 | pmid = 34069059 | pmc = 8156889 | s2cid = 235227730 | doi-access = free}}</ref> Sinh thiết là cách duy nhất để khẳng định.<ref name="ACSBiopsy">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | title = Breast Biopsy | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 23 October 2022 | archive-url = http://web.archive.org/web/20221022132636/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | archive-date = 22 October 2022}}</ref> Ung thư vú chưa di căn được điều trị cục bộ bằng phẫu thuật cắt bỏ và xạ trị hậu phẫu.<ref name="Waks">{{cite journal | last1 = Waks | first1 = Adrienne G. | last2 = Winer | first2 = Eric P. | title = Breast Cancer Treatment | journal = JAMA | date = 22 January 2019 | volume = 321 | issue = 3 | page = 288 | doi = 10.1001/jama.2018.19323 | pmid = 30667505 | s2cid = 58580711}}</ref> Hơn 90% trường hợp là chưa di căn tại thời điểm chẩn đoán.<ref name="Waks"/> Trái ngược, ung thư vú đã di căn xa thường không thể chữa và trị liệu nhắm đến giảm nhẹ triệu chứng và kéo dài thời gian sống.<ref name="Waks"/><ref name="Santa-Maria">{{cite journal | last1 = Santa-Maria | first1 = Cesar A. | last2 = Gradishar | first2 = William J. | title = Changing Treatment Paradigms in Metastatic Breast Cancer | journal = JAMA Oncology | date = 1 July 2015 | volume = 1 | issue = 4 | page = 528 | doi = 10.1001/jamaoncol.2015.1198 | pmid = 26181262 | s2cid = 21135991 | doi-access = free}}</ref>
+Ung thư vú nếu được phát hiện và điều trị sớm thì cơ hội sống sót là rất cao.<ref name="Ginsburg">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Yip | first2 = Cheng‐Har | last3 = Brooks | first3 = Ari | last4 = Cabanes | first4 = Anna | last5 = Caleffi | first5 = Maira | last6 = Dunstan Yataco | first6 = Jorge Antonio | last7 = Gyawali | first7 = Bishal | last8 = McCormack | first8 = Valerie | last9 = McLaughlin de Anderson | first9 = Myrna | last10 = Mehrotra | first10 = Ravi | last11 = Mohar | first11 = Alejandro | last12 = Murillo | first12 = Raul | last13 = Pace | first13 = Lydia E. | last14 = Paskett | first14 = Electra D. | last15 = Romanoff | first15 = Anya | last16 = Rositch | first16 = Anne F. | last17 = Scheel | first17 = John R. | last18 = Schneidman | first18 = Miriam | last19 = Unger‐Saldaña | first19 = Karla | last20 = Vanderpuye | first20 = Verna | last21 = Wu | first21 = Tsu‐Yin | last22 = Yuma | first22 = Safina | last23 = Dvaladze | first23 = Allison | last24 = Duggan | first24 = Catherine | last25 = Anderson | first25 = Benjamin O. | title = Breast cancer early detection: A phased approach to implementation | journal = Cancer | date = 29 April 2020 | volume = 126 | issue = S10 | pages = 2379–2393 | doi = 10.1002/cncr.32887 | pmid = 32348566 | pmc = 7237065 | s2cid = 217549021 | doi-access = free}}</ref> Có nhiều kỹ thuật tạo ảnh được sử dụng phổ biến để phát hiện và chẩn đoán ung thư vú như X quang, cộng hưởng từ, siêu âm, PET-CT.<ref name="Bhushan">{{cite journal | last1 = Bhushan | first1 = Arya | last2 = Gonsalves | first2 = Andrea | last3 = Menon | first3 = Jyothi U. | title = Current State of Breast Cancer Diagnosis, Treatment, and Theranostics | journal = Pharmaceutics | date = 14 May 2021 | volume = 13 | issue = 5 | page = 723 | doi = 10.3390/pharmaceutics13050723 | pmid = 34069059 | pmc = 8156889 | s2cid = 235227730 | doi-access = free}}</ref> Sinh thiết là cách duy nhất để khẳng định.<ref name="ACSBiopsy">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | title = Breast Biopsy | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 23 October 2022 | archive-url = http://web.archive.org/web/20221022132636/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | archive-date = 22 October 2022}}</ref> Ung thư vú chưa di căn được điều trị cục bộ bằng phẫu thuật cắt bỏ và xạ trị hậu phẫu.<ref name="Waks">{{cite journal | last1 = Waks | first1 = Adrienne G. | last2 = Winer | first2 = Eric P. | title = Breast Cancer Treatment | journal = JAMA | date = 22 January 2019 | volume = 321 | issue = 3 | page = 288 | doi = 10.1001/jama.2018.19323 | pmid = 30667505 | s2cid = 58580711}}</ref> Hơn 90% trường hợp là chưa di căn tại thời điểm chẩn đoán.<ref name="Waks"/> Trái ngược, ung thư vú đã di căn xa thường không thể chữa và liệu pháp nhắm đến giảm nhẹ triệu chứng và kéo dài thời gian sống.<ref name="Waks"/><ref name="Santa-Maria">{{cite journal | last1 = Santa-Maria | first1 = Cesar A. | last2 = Gradishar | first2 = William J. | title = Changing Treatment Paradigms in Metastatic Breast Cancer | journal = JAMA Oncology | date = 1 July 2015 | volume = 1 | issue = 4 | page = 528 | doi = 10.1001/jamaoncol.2015.1198 | pmid = 26181262 | s2cid = 21135991 | doi-access = free}}</ref>
-Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có số ca chẩn đoán mới nhiều nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa phần phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% bệnh nhân tử vong trong năm 2020 thuộc các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Tỷ lệ mắc được dự kiến tăng nhanh theo sự phát triển con người.<ref name="Bray"/> Đến năm 2040, số ca mắc mới và tử vong có thể đạt lần lượt hơn 3 triệu và 1 triệu.<ref name="Arnold"/>
+Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có số ca chẩn đoán mới nhiều nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa phần phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% bệnh nhân tử vong trong năm 2020 thuộc các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Độ phổ biến của bệnh được dự kiến tăng nhanh theo sự phát triển con người.<ref name="Bray"/> Đến năm 2040, số ca mắc mới và tử vong có thể đạt lần lượt hơn 3 triệu và 1 triệu.<ref name="Arnold"/>
 == Dịch tễ ==

@@ Dòng 28: / Dòng 28: @@
 Ung thư vú nếu được phát hiện và điều trị sớm thì cơ hội sống sót là rất cao.<ref name="Ginsburg">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Yip | first2 = Cheng‐Har | last3 = Brooks | first3 = Ari | last4 = Cabanes | first4 = Anna | last5 = Caleffi | first5 = Maira | last6 = Dunstan Yataco | first6 = Jorge Antonio | last7 = Gyawali | first7 = Bishal | last8 = McCormack | first8 = Valerie | last9 = McLaughlin de Anderson | first9 = Myrna | last10 = Mehrotra | first10 = Ravi | last11 = Mohar | first11 = Alejandro | last12 = Murillo | first12 = Raul | last13 = Pace | first13 = Lydia E. | last14 = Paskett | first14 = Electra D. | last15 = Romanoff | first15 = Anya | last16 = Rositch | first16 = Anne F. | last17 = Scheel | first17 = John R. | last18 = Schneidman | first18 = Miriam | last19 = Unger‐Saldaña | first19 = Karla | last20 = Vanderpuye | first20 = Verna | last21 = Wu | first21 = Tsu‐Yin | last22 = Yuma | first22 = Safina | last23 = Dvaladze | first23 = Allison | last24 = Duggan | first24 = Catherine | last25 = Anderson | first25 = Benjamin O. | title = Breast cancer early detection: A phased approach to implementation | journal = Cancer | date = 29 April 2020 | volume = 126 | issue = S10 | pages = 2379–2393 | doi = 10.1002/cncr.32887 | pmid = 32348566 | pmc = 7237065 | s2cid = 217549021 | doi-access = free}}</ref> Có nhiều kỹ thuật tạo ảnh được sử dụng phổ biến để phát hiện và chẩn đoán ung thư vú như X quang, cộng hưởng từ, siêu âm, PET-CT.<ref name="Bhushan">{{cite journal | last1 = Bhushan | first1 = Arya | last2 = Gonsalves | first2 = Andrea | last3 = Menon | first3 = Jyothi U. | title = Current State of Breast Cancer Diagnosis, Treatment, and Theranostics | journal = Pharmaceutics | date = 14 May 2021 | volume = 13 | issue = 5 | page = 723 | doi = 10.3390/pharmaceutics13050723 | pmid = 34069059 | pmc = 8156889 | s2cid = 235227730 | doi-access = free}}</ref> Sinh thiết là cách duy nhất để khẳng định.<ref name="ACSBiopsy">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | title = Breast Biopsy | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 23 October 2022 | archive-url = http://web.archive.org/web/20221022132636/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | archive-date = 22 October 2022}}</ref> Ung thư vú chưa di căn được điều trị cục bộ bằng phẫu thuật cắt bỏ và xạ trị hậu phẫu.<ref name="Waks">{{cite journal | last1 = Waks | first1 = Adrienne G. | last2 = Winer | first2 = Eric P. | title = Breast Cancer Treatment | journal = JAMA | date = 22 January 2019 | volume = 321 | issue = 3 | page = 288 | doi = 10.1001/jama.2018.19323 | pmid = 30667505 | s2cid = 58580711}}</ref> Hơn 90% trường hợp là chưa di căn tại thời điểm chẩn đoán.<ref name="Waks"/> Trái ngược, ung thư vú đã di căn xa thường không thể chữa và trị liệu nhắm đến giảm nhẹ triệu chứng và kéo dài thời gian sống.<ref name="Waks"/><ref name="Santa-Maria">{{cite journal | last1 = Santa-Maria | first1 = Cesar A. | last2 = Gradishar | first2 = William J. | title = Changing Treatment Paradigms in Metastatic Breast Cancer | journal = JAMA Oncology | date = 1 July 2015 | volume = 1 | issue = 4 | page = 528 | doi = 10.1001/jamaoncol.2015.1198 | pmid = 26181262 | s2cid = 21135991 | doi-access = free}}</ref>
-Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có số ca chẩn đoán mới nhiều nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa phần phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% bệnh nhân tử vong trong năm 2020 thuộc các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Tỷ lệ mắc được dự kiến tăng nhanh theo sự phát triển con người.<ref name="Bray"/> Đến năm 2040, số ca mắc mới và tử vong có thể đạt lần lượt hơn 3 triệu và 1 triệu.<ref name="Bray"/>
+Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có số ca chẩn đoán mới nhiều nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa phần phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% bệnh nhân tử vong trong năm 2020 thuộc các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Tỷ lệ mắc được dự kiến tăng nhanh theo sự phát triển con người.<ref name="Bray"/> Đến năm 2040, số ca mắc mới và tử vong có thể đạt lần lượt hơn 3 triệu và 1 triệu.<ref name="Arnold"/>
 == Dịch tễ ==

@@ Dòng 28: / Dòng 28: @@
 Ung thư vú nếu được phát hiện và điều trị sớm thì cơ hội sống sót là rất cao.<ref name="Ginsburg">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Yip | first2 = Cheng‐Har | last3 = Brooks | first3 = Ari | last4 = Cabanes | first4 = Anna | last5 = Caleffi | first5 = Maira | last6 = Dunstan Yataco | first6 = Jorge Antonio | last7 = Gyawali | first7 = Bishal | last8 = McCormack | first8 = Valerie | last9 = McLaughlin de Anderson | first9 = Myrna | last10 = Mehrotra | first10 = Ravi | last11 = Mohar | first11 = Alejandro | last12 = Murillo | first12 = Raul | last13 = Pace | first13 = Lydia E. | last14 = Paskett | first14 = Electra D. | last15 = Romanoff | first15 = Anya | last16 = Rositch | first16 = Anne F. | last17 = Scheel | first17 = John R. | last18 = Schneidman | first18 = Miriam | last19 = Unger‐Saldaña | first19 = Karla | last20 = Vanderpuye | first20 = Verna | last21 = Wu | first21 = Tsu‐Yin | last22 = Yuma | first22 = Safina | last23 = Dvaladze | first23 = Allison | last24 = Duggan | first24 = Catherine | last25 = Anderson | first25 = Benjamin O. | title = Breast cancer early detection: A phased approach to implementation | journal = Cancer | date = 29 April 2020 | volume = 126 | issue = S10 | pages = 2379–2393 | doi = 10.1002/cncr.32887 | pmid = 32348566 | pmc = 7237065 | s2cid = 217549021 | doi-access = free}}</ref> Có nhiều kỹ thuật tạo ảnh được sử dụng phổ biến để phát hiện và chẩn đoán ung thư vú như X quang, cộng hưởng từ, siêu âm, PET-CT.<ref name="Bhushan">{{cite journal | last1 = Bhushan | first1 = Arya | last2 = Gonsalves | first2 = Andrea | last3 = Menon | first3 = Jyothi U. | title = Current State of Breast Cancer Diagnosis, Treatment, and Theranostics | journal = Pharmaceutics | date = 14 May 2021 | volume = 13 | issue = 5 | page = 723 | doi = 10.3390/pharmaceutics13050723 | pmid = 34069059 | pmc = 8156889 | s2cid = 235227730 | doi-access = free}}</ref> Sinh thiết là cách duy nhất để khẳng định.<ref name="ACSBiopsy">{{cite web | url = https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | title = Breast Biopsy | author = The American Cancer Society medical and editorial content team | date = 14 January 2022 | website = cancer.org | publisher = American Cancer Society | access-date = 23 October 2022 | archive-url = http://web.archive.org/web/20221022132636/https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-biopsy.html | archive-date = 22 October 2022}}</ref> Ung thư vú chưa di căn được điều trị cục bộ bằng phẫu thuật cắt bỏ và xạ trị hậu phẫu.<ref name="Waks">{{cite journal | last1 = Waks | first1 = Adrienne G. | last2 = Winer | first2 = Eric P. | title = Breast Cancer Treatment | journal = JAMA | date = 22 January 2019 | volume = 321 | issue = 3 | page = 288 | doi = 10.1001/jama.2018.19323 | pmid = 30667505 | s2cid = 58580711}}</ref> Hơn 90% trường hợp là chưa di căn tại thời điểm chẩn đoán.<ref name="Waks"/> Trái ngược, ung thư vú đã di căn xa thường không thể chữa và điều trị nhắm đến giảm nhẹ triệu chứng và kéo dài thời gian sống.<ref name="Waks"/><ref name="Santa-Maria">{{cite journal | last1 = Santa-Maria | first1 = Cesar A. | last2 = Gradishar | first2 = William J. | title = Changing Treatment Paradigms in Metastatic Breast Cancer | journal = JAMA Oncology | date = 1 July 2015 | volume = 1 | issue = 4 | page = 528 | doi = 10.1001/jamaoncol.2015.1198 | pmid = 26181262 | s2cid = 21135991 | doi-access = free}}</ref>
-Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có số ca chẩn đoán mới nhiều nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa số phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% số người tử vong trong năm 2020 là ở các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Tỷ lệ mắc được dự kiến tăng nhanh theo tốc độ phát triển con người.<ref name="Bray"/>
+Trong năm 2020, ung thư vú là loại ung thư có số ca chẩn đoán mới nhiều nhất trên thế giới với 2,3 triệu ca.<ref name="Sung">{{cite journal | last1 = Sung | first1 = Hyuna | last2 = Ferlay | first2 = Jacques | last3 = Siegel | first3 = Rebecca L. | last4 = Laversanne | first4 = Mathieu | last5 = Soerjomataram | first5 = Isabelle | last6 = Jemal | first6 = Ahmedin | last7 = Bray | first7 = Freddie | title = Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries | journal = CA: A Cancer Journal for Clinicians | date = 4 February 2021 | volume = 71 | issue = 3 | pages = 209–249 | doi = 10.3322/caac.21660 | pmid = 33538338 | pmc = 8879621 | s2cid = 231804598 | doi-access = free}}</ref> Số người tử vong vì căn bệnh là 685.000, đứng thứ năm trong nhóm ung thư.<ref name="Sung"/> Gần một phần tư số ca là ở Đông Á, tuy nhiên tỷ lệ mắc cao nhất thuộc về các khu vực phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ.<ref name="Arnold">{{cite journal | last1 = Arnold | first1 = Melina | last2 = Morgan | first2 = Eileen | last3 = Rumgay | first3 = Harriet | last4 = Mafra | first4 = Allini | last5 = Singh | first5 = Deependra | last6 = Laversanne | first6 = Mathieu | last7 = Vignat | first7 = Jerome | last8 = Gralow | first8 = Julie R. | last9 = Cardoso | first9 = Fatima | last10 = Siesling | first10 = Sabine | last11 = Soerjomataram | first11 = Isabelle | title = Current and future burden of breast cancer: Global statistics for 2020 and 2040 | journal = The Breast | date = December 2022 | volume = 66 | pages = 15–23 | doi = 10.1016/j.breast.2022.08.010 | pmid = 36084384 | pmc = 9465273 | s2cid = 252055261 | doi-access = free}}</ref> Ở các nước thu nhập cao, đa số phụ nữ mắc ung thư vú sống sót còn với hầu hết các nước thu nhập thấp thì ngược lại.<ref name="Bray">{{cite journal | last1 = Ginsburg | first1 = Ophira | last2 = Bray | first2 = Freddie | last3 = Coleman | first3 = Michel P | last4 = Vanderpuye | first4 = Verna | last5 = Eniu | first5 = Alexandru | last6 = Kotha | first6 = S Rani | last7 = Sarker | first7 = Malabika | last8 = Huong | first8 = Tran Thanh | last9 = Allemani | first9 = Claudia | last10 = Dvaladze | first10 = Allison | last11 = Gralow | first11 = Julie | last12 = Yeates | first12 = Karen | last13 = Taylor | first13 = Carolyn | last14 = Oomman | first14 = Nandini | last15 = Krishnan | first15 = Suneeta | last16 = Sullivan | first16 = Richard | last17 = Kombe | first17 = Dominista | last18 = Blas | first18 = Magaly M | last19 = Parham | first19 = Groesbeck | last20 = Kassami | first20 = Natasha | last21 = Conteh | first21 = Lesong | title = The global burden of women’s cancers: a grand challenge in global health | journal = The Lancet | date = February 2017 | volume = 389 | issue = 10071 | pages = 847–860 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31392-7 | pmid = 27814965 | pmc = 6191029 | s2cid = 205982993}}</ref> 63% bệnh nhân tử vong trong năm 2020 thuộc các quốc gia châu Á và châu Phi.<ref name="Łukasiewicz"/> Tỷ lệ mắc được dự kiến tăng nhanh theo tốc độ phát triển con người.<ref name="Bray"/>
 == Dịch tễ ==