Thủy đậu - Lịch sử thay đổi

Marrella vào lúc 19:42, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T19:42:42Z

Marrella vào lúc 19:30, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T19:30:16Z

Marrella vào lúc 19:25, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T19:25:42Z

Marrella vào lúc 19:04, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T19:04:24Z

Marrella vào lúc 19:03, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T19:03:25Z

Marrella vào lúc 18:35, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T18:35:37Z

Marrella vào lúc 18:19, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T18:19:47Z

Marrella vào lúc 18:18, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T18:18:01Z

Marrella vào lúc 17:39, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T17:39:38Z

Marrella vào lúc 17:39, ngày 19 tháng 11 năm 2022

2022-11-19T17:39:17Z

@@ Dòng 6: / Dòng 6: @@
 | caption         = Một người bị nhiều mụn nước trên da, dấu hiệu đặc trưng của thủy đậu
 | field           = Bệnh truyền nhiễm
-| symptoms        =
+| symptoms        = Nổi ban đỏ, ngứa, mụn nước
-| onset           =
+| onset           = 10–21 ngày sau nhiễm virus
 | duration        =
-| causes          =
+| causes          = Virus thủy đậu zona (VZV)
 | risks           =
-| diagnosis       =
+| diagnosis       = Lâm sàng
 | differential    =
-| prevention      =
+| prevention      = Vaccine thủy đậu
-| treatment       =
+| treatment       = Liệu pháp kháng virus
-| medication      =
+| medication      = Acyclovir
 | frequency       =
 | deaths          =

@@ Dòng 28: / Dòng 28: @@
 Yếu tố khí hậu dường như ảnh hưởng đến dịch tễ thủy đậu.<ref name="Mueller"/> Ở những vùng ôn đới hơn 90% số người mắc bệnh khi còn nhỏ hoặc niên thiếu, trong khi nơi khí hậu nhiệt đới độ tuổi mắc là cao hơn và người lớn dễ bị hơn trẻ em.<ref name="Gershon"/><ref name="Mueller"/> Căn bệnh còn có tính chất theo mùa rõ rệt với đỉnh điểm vào những tháng lạnh, khô trong mùa đông hoặc mùa xuân.<ref name="Heininger"/> Các đợt dịch có xu hướng bùng phát 2 đến 5 năm một lần.<ref name="Mueller"/> Dịch thường xảy ra trong bối cảnh trẻ em tụ tập đông, như ở trường học hay các trung tâm chăm sóc trẻ em.<ref name="Gershon"/>
-Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/> Vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả và sức đề kháng nó đem lại ít giảm qua thời gian.<ref name="Gershon"/> Đây là vaccine đầu tiên và duy nhất (tính đến 2021) phòng được [[herpesvirus]].
+Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/> Vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả và sức đề kháng nó đem lại ít giảm qua thời gian.<ref name="Gershon"/><ref name="Gershon2"/> Đây là vaccine đầu tiên và (tính đến năm 2021) vẫn là duy nhất phòng được [[herpesvirus]].<ref name="Gershon2">{{cite journal | last1 = Gershon | first1 = Anne A | last2 = Gershon | first2 = Michael D | last3 = Shapiro | first3 = Eugene D | title = Live Attenuated Varicella Vaccine: Prevention of Varicella and of Zoster | journal = The Journal of Infectious Diseases | date = 30 September 2021 | volume = 224 | issue = Supplement 4 | pages = S387–S397 | doi = 10.1093/infdis/jiaa573 | pmid = 34590140 | pmc = 8482020 | s2cid = 238228498 | doi-access = free}}</ref>
 {{clear}}

@@ Dòng 28: / Dòng 28: @@
 Yếu tố khí hậu dường như ảnh hưởng đến dịch tễ thủy đậu.<ref name="Mueller"/> Ở những vùng ôn đới hơn 90% số người mắc bệnh khi còn nhỏ hoặc niên thiếu, trong khi nơi khí hậu nhiệt đới độ tuổi mắc là cao hơn và người lớn dễ bị hơn trẻ em.<ref name="Gershon"/><ref name="Mueller"/> Căn bệnh còn có tính chất theo mùa rõ rệt với đỉnh điểm vào những tháng lạnh, khô trong mùa đông hoặc mùa xuân.<ref name="Heininger"/> Các đợt dịch có xu hướng bùng phát 2 đến 5 năm một lần.<ref name="Mueller"/> Dịch thường xảy ra trong bối cảnh trẻ em tụ tập đông, như ở trường học hay các trung tâm chăm sóc trẻ em.<ref name="Gershon"/>
-Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/> Vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả và sức đề kháng nó đem lại ít giảm qua thời gian.<ref name="Gershon"/>
+Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/> Vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả và sức đề kháng nó đem lại ít giảm qua thời gian.<ref name="Gershon"/> Đây là vaccine đầu tiên và duy nhất (tính đến 2021) phòng được [[herpesvirus]].
 {{clear}}

@@ Dòng 28: / Dòng 28: @@
 Yếu tố khí hậu dường như ảnh hưởng đến dịch tễ thủy đậu.<ref name="Mueller"/> Ở những vùng ôn đới hơn 90% số người mắc bệnh khi còn nhỏ hoặc niên thiếu, trong khi nơi khí hậu nhiệt đới độ tuổi mắc là cao hơn và người lớn dễ bị hơn trẻ em.<ref name="Gershon"/><ref name="Mueller"/> Căn bệnh còn có tính chất theo mùa rõ rệt với đỉnh điểm vào những tháng lạnh, khô trong mùa đông hoặc mùa xuân.<ref name="Heininger"/> Các đợt dịch có xu hướng bùng phát 2 đến 5 năm một lần.<ref name="Mueller"/> Dịch thường xảy ra trong bối cảnh trẻ em tụ tập đông, như ở trường học hay các trung tâm chăm sóc trẻ em.<ref name="Gershon"/>
-Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/> Vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả và sự miễn dịch nó đem lại ít giảm qua thời gian.<ref name="Gershon"/>
+Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/> Vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả và sức đề kháng nó đem lại ít giảm qua thời gian.<ref name="Gershon"/>
 {{clear}}

@@ Dòng 28: / Dòng 28: @@
 Yếu tố khí hậu dường như ảnh hưởng đến dịch tễ thủy đậu.<ref name="Mueller"/> Ở những vùng ôn đới hơn 90% số người mắc bệnh khi còn nhỏ hoặc niên thiếu, trong khi nơi khí hậu nhiệt đới độ tuổi mắc là cao hơn và người lớn dễ bị hơn trẻ em.<ref name="Gershon"/><ref name="Mueller"/> Căn bệnh còn có tính chất theo mùa rõ rệt với đỉnh điểm vào những tháng lạnh, khô trong mùa đông hoặc mùa xuân.<ref name="Heininger"/> Các đợt dịch có xu hướng bùng phát 2 đến 5 năm một lần.<ref name="Mueller"/> Dịch thường xảy ra trong bối cảnh trẻ em tụ tập đông, như ở trường học hay các trung tâm chăm sóc trẻ em.<ref name="Gershon"/>
-Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/>
+Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/> Căn bệnh nguy hiểm với phụ nữ có thai khi nó dễ gây tình trạng nặng cho cả mẹ và con.<ref name="Tunbridge">{{cite journal | last1 = Tunbridge | first1 = A.J. | last2 = Breuer | first2 = J. | last3 = Jeffery | first3 = K.J.M. | title = Chickenpox in adults – Clinical management | journal = Journal of Infection | date = August 2008 | volume = 57 | issue = 2 | pages = 95–102 | doi = 10.1016/j.jinf.2008.03.004 | pmid = 18555533 | s2cid = 46519433}}</ref> Acyclovir cũng thường được dùng cho đối tượng này.<ref name="Tunbridge"/> Nếu người mẹ mắc thủy đậu trong vòng 7 ngày trước hoặc sau sinh, trẻ sinh ra cần được nhận globulin miễn dịch và nếu bị bệnh thì acyclovir.<ref name="Tunbridge"/> Vaccine giúp phòng bệnh hiệu quả và sự miễn dịch nó đem lại ít giảm qua thời gian.<ref name="Gershon"/>
 {{clear}}

@@ Dòng 20: / Dòng 20: @@
 | alt=
 }}
-'''Thủy đậu''' hay '''trái rạ''' là một bệnh rất dễ lây và phổ biến ở trẻ em do [[virus thủy đậu zona]] (VZV) gây ra.<ref name="Parmet">{{cite journal | last1 = Parmet | first1 = Sharon | title = Chickenpox | journal = JAMA | date = 18 February 2004 | volume = 291 | issue = 7 | page = 906 | doi = 10.1001/jama.291.7.906 | pmid = 14970070 | s2cid = 5595828 | doi-access = free}}</ref> Có tới hơn 90% dân số thế giới từng nhiễm virus này<ref name="Laing">{{cite journal | last1 = Laing | first1 = Kerry J | last2 = Ouwendijk | first2 = Werner J D | last3 = Koelle | first3 = David M | last4 = Verjans | first4 = Georges M G M | title = Immunobiology of Varicella-Zoster Virus Infection | journal = The Journal of Infectious Diseases | date = 22 September 2018 | volume = 218 | issue = suppl 2 | pages = S68–S74 | doi = 10.1093/infdis/jiy403 | pmid = 30247598 | pmc = 6151075 | s2cid = 52350118 | doi-access = free}}</ref> và hầu hết trẻ em dưới 10 tuổi đều mắc bệnh trước khi có [[vaccine thủy đậu|vaccine]].<ref name="Gershon">{{cite journal | last1 = Gershon | first1 = Anne A. | last2 = Breuer | first2 = Judith | last3 = Cohen | first3 = Jeffrey I. | last4 = Cohrs | first4 = Randall J. | last5 = Gershon | first5 = Michael D. | last6 = Gilden | first6 = Don | last7 = Grose | first7 = Charles | last8 = Hambleton | first8 = Sophie | last9 = Kennedy | first9 = Peter G. E. | last10 = Oxman | first10 = Michael N. | last11 = Seward | first11 = Jane F. | last12 = Yamanishi | first12 = Koichi | title = Varicella zoster virus infection | journal = Nature Reviews Disease Primers | date = 2 July 2015 | volume = 1 | issue = 1 | doi = 10.1038/nrdp.2015.16 | pmid = 27188665 | pmc = 5381807 | s2cid = 28833642 | doi-access = free}}</ref> Thủy đậu ở trẻ em thường không nghiêm trọng và bệnh nhân sẽ có được miễn dịch lâu dài sau khi bình phục, dù vậy biến chứng đôi lúc là không thể lường trước.<ref name="Gershon"/> Những biến chứng nặng có thể xảy ra gồm nhiễm khuẩn thứ phát, ảnh hưởng hệ thần kinh trung ương (viêm não), viêm phổi, và tử vong, đặc biệt nếu đối tượng mắc là người lớn hoặc người có hệ miễn dịch yếu.<ref name="Parmet"/><ref name="Heininger">{{cite journal | last1 = Heininger | first1 = Ulrich | last2 = Seward | first2 = Jane F | title = Varicella | journal = The Lancet | date = October 2006 | volume = 368 | issue = 9544 | pages = 1365–1376 | doi = 10.1016/S0140-6736(06)69561-5 | pmid = 17046469 | s2cid = 208794095}}</ref>
+'''Thủy đậu''' hay '''trái rạ''' là một bệnh rất dễ lây và phổ biến ở trẻ em do [[virus thủy đậu zona]] (VZV) gây ra.<ref name="Parmet">{{cite journal | last1 = Parmet | first1 = Sharon | title = Chickenpox | journal = JAMA | date = 18 February 2004 | volume = 291 | issue = 7 | page = 906 | doi = 10.1001/jama.291.7.906 | pmid = 14970070 | s2cid = 5595828 | doi-access = free}}</ref> Có tới hơn 90% dân số thế giới từng nhiễm virus này<ref name="Laing">{{cite journal | last1 = Laing | first1 = Kerry J | last2 = Ouwendijk | first2 = Werner J D | last3 = Koelle | first3 = David M | last4 = Verjans | first4 = Georges M G M | title = Immunobiology of Varicella-Zoster Virus Infection | journal = The Journal of Infectious Diseases | date = 22 September 2018 | volume = 218 | issue = suppl 2 | pages = S68–S74 | doi = 10.1093/infdis/jiy403 | pmid = 30247598 | pmc = 6151075 | s2cid = 52350118 | doi-access = free}}</ref> và đa số trẻ em dưới 10 tuổi đều mắc bệnh trước khi có [[vaccine thủy đậu|vaccine]].<ref name="Gershon">{{cite journal | last1 = Gershon | first1 = Anne A. | last2 = Breuer | first2 = Judith | last3 = Cohen | first3 = Jeffrey I. | last4 = Cohrs | first4 = Randall J. | last5 = Gershon | first5 = Michael D. | last6 = Gilden | first6 = Don | last7 = Grose | first7 = Charles | last8 = Hambleton | first8 = Sophie | last9 = Kennedy | first9 = Peter G. E. | last10 = Oxman | first10 = Michael N. | last11 = Seward | first11 = Jane F. | last12 = Yamanishi | first12 = Koichi | title = Varicella zoster virus infection | journal = Nature Reviews Disease Primers | date = 2 July 2015 | volume = 1 | issue = 1 | doi = 10.1038/nrdp.2015.16 | pmid = 27188665 | pmc = 5381807 | s2cid = 28833642 | doi-access = free}}</ref> Thủy đậu ở trẻ em thường không nghiêm trọng và bệnh nhân sẽ có được miễn dịch lâu dài sau khi bình phục, dù vậy biến chứng đôi lúc là không thể lường trước.<ref name="Gershon"/> Những biến chứng nặng có thể xảy ra gồm nhiễm khuẩn thứ phát, ảnh hưởng hệ thần kinh trung ương (viêm não), viêm phổi, và tử vong, đặc biệt nếu đối tượng mắc là người lớn hoặc người có hệ miễn dịch yếu.<ref name="Parmet"/><ref name="Heininger">{{cite journal | last1 = Heininger | first1 = Ulrich | last2 = Seward | first2 = Jane F | title = Varicella | journal = The Lancet | date = October 2006 | volume = 368 | issue = 9544 | pages = 1365–1376 | doi = 10.1016/S0140-6736(06)69561-5 | pmid = 17046469 | s2cid = 208794095}}</ref>
 Triệu chứng nổi bật của bệnh là nổi ban đỏ ngứa, mọng nước chủ yếu ở thân, đầu, và mặt.<ref name="Kennedy">{{cite journal | last1 = Kennedy | first1 = Peter | last2 = Gershon | first2 = Anne | title = Clinical Features of Varicella-Zoster Virus Infection | journal = Viruses | date = 2 November 2018 | volume = 10 | issue = 11 | page = 609 | doi = 10.3390/v10110609 | pmid = 30400213 | pmc = 6266119 | s2cid = 53225827 | doi-access = free}}</ref> Thương tổn da ban đầu là dát rồi tiến triển nhanh chóng qua các giai đoạn sẩn, mụn nước, rồi vảy trong vài ngày.<ref name="Heininger"/><ref name="Mueller">{{cite journal | last1 = Mueller | first1 = Niklaus H. | last2 = Gilden | first2 = Donald H. | last3 = Cohrs | first3 = Randall J. | last4 = Mahalingam | first4 = Ravi | last5 = Nagel | first5 = Maria A. | title = Varicella Zoster Virus Infection: Clinical Features, Molecular Pathogenesis of Disease, and Latency | journal = Neurologic Clinics | date = August 2008 | volume = 26 | issue = 3 | pages = 675–697 | doi = 10.1016/j.ncl.2008.03.011 | pmid = 18657721 | pmc = 2754837 | s2cid = 27839218}}</ref> Số lượng mụn có thể chỉ từ một vài đến hàng trăm, hay hơn 1.000 với ca nặng.<ref name="Heininger"/><ref name="Kennedy"/> Vảy bong sau 1 đến 2 tuần,<ref name="Mueller"/> để lại những điểm giảm sắc tố duy trì vài tháng hoặc sẹo lâu dài.<ref name="Heininger"/> Thủy đậu còn gây các triệu chứng toàn thân như sốt, đau đầu, khó chịu, chán ăn.<ref name="Mueller"/> Chẩn đoán bệnh thường được thực hiện lâm sàng dựa vào những ban mụn nước đặc trưng.<ref name="Kennedy"/> Nếu còn nghi ngờ thì tìm DNA virus trong thương tổn da bằng [[phản ứng chuỗi polymerase]] (PCR).<ref name="Kennedy"/>
@@ Dòng 28: / Dòng 28: @@
 Yếu tố khí hậu dường như ảnh hưởng đến dịch tễ thủy đậu.<ref name="Mueller"/> Ở những vùng ôn đới hơn 90% số người mắc bệnh khi còn nhỏ hoặc niên thiếu, trong khi nơi khí hậu nhiệt đới độ tuổi mắc là cao hơn và người lớn dễ bị hơn trẻ em.<ref name="Gershon"/><ref name="Mueller"/> Căn bệnh còn có tính chất theo mùa rõ rệt với đỉnh điểm vào những tháng lạnh, khô trong mùa đông hoặc mùa xuân.<ref name="Heininger"/> Các đợt dịch có xu hướng bùng phát 2 đến 5 năm một lần.<ref name="Mueller"/> Dịch thường xảy ra trong bối cảnh trẻ em tụ tập đông, như ở trường học hay các trung tâm chăm sóc trẻ em.<ref name="Gershon"/>
-Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng acyclovir truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/>
+Ở trẻ khỏe mạnh, thủy đậu hầu hết là nhẹ và tự khỏi nên điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng.<ref name="Gershon"/> Mặt khác, những trường hợp nặng hay có nguy cơ bị nặng cần được điều trị bằng [[acyclovir]] truyền tĩnh mạch.<ref name="Kennedy"/>
 {{clear}}