Sarcoma Kaposi - Lịch sử thay đổi

Marrella vào lúc 23:58, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T23:58:40Z

Marrella vào lúc 23:55, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T23:55:00Z

Marrella vào lúc 03:57, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:57:33Z

Marrella vào lúc 03:52, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:52:28Z

Marrella vào lúc 03:50, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:50:42Z

Marrella vào lúc 03:40, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:40:42Z

Marrella vào lúc 03:15, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:15:36Z

Marrella vào lúc 03:14, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:14:35Z

Marrella vào lúc 03:10, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:10:17Z

Marrella vào lúc 03:04, ngày 26 tháng 6 năm 2023

2023-06-26T03:04:17Z

@@ Dòng 19: / Dòng 19: @@
 | medication      =
 | prognosis       =
-| frequency       = 34.270 (2020)
+| frequency       = 34.270 (2020)<ref name="IARC">{{cite web | url = https://gco.iarc.fr/today/data/factsheets/cancers/19-Kaposi-sarcoma-fact-sheet.pdf | title = Kaposi sarcoma | date = 2020 | publisher = International Agency for Research on Cancer | access-date = 27 June 2023}}</ref>
-| deaths          = 15.086 (2020)
+| deaths          = 15.086 (2020)<ref name="IARC"/>
 }}
 '''Sarcoma/Sacôm Kaposi''' ('''KS''') là rối loạn tăng sinh mạch có căn nguyên do virus và bệnh sinh đa yếu tố xoay quanh loạn chức năng hệ miễn dịch.<ref name="Ruocco"/> Căn bệnh mang tên bác sĩ [[Moritz Kaposi]], người đã mô tả nó lần đầu vào năm 1872 ở một vài người đàn ông châu Âu lớn tuổi.<ref name="Rusu-Zota"/> Hiện có bốn biến thể KS được công nhận, loại Kaposi nhận diện ban đầu là KS cổ điển hay lẻ tẻ chủ yếu thấy ở người già gốc Địa Trung Hải hoặc Do Thái.<ref name="Cesarman"/> Ở châu Phi tồn tại dạng KS đặc hữu biểu hiện [[bệnh hạch bạch huyết]] ở trẻ em.<ref name="Rusu-Zota"/> Một dạng khác xảy ra với người bị suy giảm miễn dịch do điều trị như người nhận ghép tạng.<ref name="Cesarman"/> Cuối cùng, KS thu hút sự chú ý của dư luận khi nó được báo cáo tác động những người đồng tính nam ở Hoa Kỳ vào năm 1981.<ref name="Cesarman"/> Sự xuất hiện của biến thể KS mới này là một trong những điềm báo về đại dịch [[AIDS]] và về sau nó được gọi là KS liên hệ AIDS hay KS dịch.<ref name="Gonçalves"/>

@@ Dòng 13: / Dòng 13: @@
 | causes          = Herpesvirus liên hệ sarcoma Kaposi (KSHV)
 | risks           = Chức năng miễn dịch kém
 }}
 '''Sarcoma/Sacôm Kaposi''' ('''KS''') là rối loạn tăng sinh mạch có căn nguyên do virus và bệnh sinh đa yếu tố xoay quanh loạn chức năng hệ miễn dịch.<ref name="Ruocco"/> Căn bệnh mang tên bác sĩ [[Moritz Kaposi]], người đã mô tả nó lần đầu vào năm 1872 ở một vài người đàn ông châu Âu lớn tuổi.<ref name="Rusu-Zota"/> Hiện có bốn biến thể KS được công nhận, loại Kaposi nhận diện ban đầu là KS cổ điển hay lẻ tẻ chủ yếu thấy ở người già gốc Địa Trung Hải hoặc Do Thái.<ref name="Cesarman"/> Ở châu Phi tồn tại dạng KS đặc hữu biểu hiện [[bệnh hạch bạch huyết]] ở trẻ em.<ref name="Rusu-Zota"/> Một dạng khác xảy ra với người bị suy giảm miễn dịch do điều trị như người nhận ghép tạng.<ref name="Cesarman"/> Cuối cùng, KS thu hút sự chú ý của dư luận khi nó được báo cáo tác động những người đồng tính nam ở Hoa Kỳ vào năm 1981.<ref name="Cesarman"/> Sự xuất hiện của biến thể KS mới này là một trong những điềm báo về đại dịch [[AIDS]] và về sau nó được gọi là KS liên hệ AIDS hay KS dịch.<ref name="Gonçalves"/>

@@ Dòng 22: / Dòng 22: @@
 KS là kiểu ung bướu không bình thường.<ref name="Indave Ruiz"/><ref name="Schulz"/> Không như ung thư khác là hệ quả của một sự kiện biến đổi khiến tế bào tự sinh sôi, KS phản ánh hiệu ứng kết hợp của virus với tính chất tạo mạch và viêm cục bộ hay hệ thống.<ref name="Schulz"/> Trong thương tổn da có chứa các tế bào hình thoi thường kèm xơ hóa, chất thâm nhiễm viêm, khe mạch, và hemosiderin.<ref name="Gonçalves"/> Hồng cầu thoát mạch tạo cho thương tổn màu đỏ tía.<ref name="Gonçalves"/> Các tế bào hình thoi là thành phần tăng sinh chính song không rõ nguồn gốc.<ref name="Schneider"/> Chúng được tin thuộc dòng nội mô nhưng cũng có đặc điểm của tế bào cơ trơn và tế bào quanh mạch.<ref name="Schneider"/> Một khối u thường được xem là không bị ảnh hưởng khi mất đi tác nhân kích thích, nhưng KS sẽ không duy trì nếu KSHV bị loại bỏ.<ref name="Indave Ruiz"/> Thêm nữa, một tín điều được chấp nhận rộng rãi là mọi khối u phải là đơn dòng,<ref name="Indave Ruiz"/> trong khi KS có thể là đơn dòng, thiểu dòng, hay đa dòng.<ref name="Schulz"/> Chưa thể xác định bản chất của KS, liệu nó có thực sự là [[sarcoma]] hay đơn thuần chỉ là thương tổn phản ứng mãnh liệt do virus.<ref name="Indave Ruiz"/>
-Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc đơn giản, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/> Về điều trị thì không có liệu pháp tiêu chuẩn do KS không đồng nhất, thay vào đó là một vài lựa chọn khác nhau.<ref name="Ruocco"/> Với KS cổ điển thì vận dụng hóa trị hay xạ trị và nhìn chung hiệu quả.<ref name="Rusu-Zota"/> KS do điều trị thì ngừng liệu pháp ức chế miễn dịch, nếu không được thì xạ trị.<ref name="Rusu-Zota"/> KS đặc hữu có thể cần liệu pháp toàn thân với các chất kìm tế bào, kết quả tùy vào độ nghiêm trọng của bệnh.<ref name="Ruocco"/> Số ca KS liên hệ AIDS giảm nhiều kể từ khi có [[liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao]] (HAART).<ref name="Ruocco"/>
+Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc đơn giản, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/> Về điều trị thì không có liệu pháp tiêu chuẩn do KS không đồng nhất, thay vào đó là một vài lựa chọn khác nhau.<ref name="Ruocco"/> Với KS cổ điển thì vận dụng hóa trị hay xạ trị và nhìn chung hiệu quả.<ref name="Rusu-Zota"/> KS do điều trị thì ngừng liệu pháp ức chế miễn dịch, nếu không được thì xạ trị.<ref name="Rusu-Zota"/> KS đặc hữu có thể cần trị liệu toàn thân với các chất kìm tế bào, kết quả tùy vào độ nghiêm trọng của bệnh.<ref name="Ruocco"/> Số ca KS liên hệ AIDS giảm nhiều kể từ khi có [[liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao]] (HAART).<ref name="Ruocco"/>
 {{clear}}

@@ Dòng 22: / Dòng 22: @@
 KS là kiểu ung bướu không bình thường.<ref name="Indave Ruiz"/><ref name="Schulz"/> Không như ung thư khác là hệ quả của một sự kiện biến đổi khiến tế bào tự sinh sôi, KS phản ánh hiệu ứng kết hợp của virus với tính chất tạo mạch và viêm cục bộ hay hệ thống.<ref name="Schulz"/> Trong thương tổn da có chứa các tế bào hình thoi thường kèm xơ hóa, chất thâm nhiễm viêm, khe mạch, và hemosiderin.<ref name="Gonçalves"/> Hồng cầu thoát mạch tạo cho thương tổn màu đỏ tía.<ref name="Gonçalves"/> Các tế bào hình thoi là thành phần tăng sinh chính song không rõ nguồn gốc.<ref name="Schneider"/> Chúng được tin thuộc dòng nội mô nhưng cũng có đặc điểm của tế bào cơ trơn và tế bào quanh mạch.<ref name="Schneider"/> Một khối u thường được xem là không bị ảnh hưởng khi mất đi tác nhân kích thích, nhưng KS sẽ không duy trì nếu KSHV bị loại bỏ.<ref name="Indave Ruiz"/> Thêm nữa, một tín điều được chấp nhận rộng rãi là mọi khối u phải là đơn dòng,<ref name="Indave Ruiz"/> trong khi KS có thể là đơn dòng, thiểu dòng, hay đa dòng.<ref name="Schulz"/> Chưa thể xác định bản chất của KS, liệu nó có thực sự là [[sarcoma]] hay đơn thuần chỉ là thương tổn phản ứng mãnh liệt do virus.<ref name="Indave Ruiz"/>
-Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc đơn giản, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/> Về điều trị thì không có liệu pháp tiêu chuẩn do KS không đồng nhất, thay vào đó là một vài lựa chọn khác nhau.<ref name="Ruocco"/> Với KS cổ điển vận dụng hóa trị hay xạ trị và nhìn chung hiệu quả.<ref name="Rusu-Zota"/> KS do điều trị thì ngừng liệu pháp ức chế miễn dịch, nếu không được thì xạ trị.<ref name="Rusu-Zota"/> KS đặc hữu có thể cần liệu pháp toàn thân với các chất kìm tế bào, kết quả tùy vào độ nghiêm trọng của bệnh.<ref name="Ruocco"/> Số ca KS liên hệ AIDS giảm nhiều kể từ khi có [[liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao]] (HAART).<ref name="Ruocco"/>
+Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc đơn giản, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/> Về điều trị thì không có liệu pháp tiêu chuẩn do KS không đồng nhất, thay vào đó là một vài lựa chọn khác nhau.<ref name="Ruocco"/> Với KS cổ điển thì vận dụng hóa trị hay xạ trị và nhìn chung hiệu quả.<ref name="Rusu-Zota"/> KS do điều trị thì ngừng liệu pháp ức chế miễn dịch, nếu không được thì xạ trị.<ref name="Rusu-Zota"/> KS đặc hữu có thể cần liệu pháp toàn thân với các chất kìm tế bào, kết quả tùy vào độ nghiêm trọng của bệnh.<ref name="Ruocco"/> Số ca KS liên hệ AIDS giảm nhiều kể từ khi có [[liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao]] (HAART).<ref name="Ruocco"/>
 {{clear}}

@@ Dòng 22: / Dòng 22: @@
 KS là kiểu ung bướu không bình thường.<ref name="Indave Ruiz"/><ref name="Schulz"/> Không như ung thư khác là hệ quả của một sự kiện biến đổi khiến tế bào tự sinh sôi, KS phản ánh hiệu ứng kết hợp của virus với tính chất tạo mạch và viêm cục bộ hay hệ thống.<ref name="Schulz"/> Trong thương tổn da có chứa các tế bào hình thoi thường kèm xơ hóa, chất thâm nhiễm viêm, khe mạch, và hemosiderin.<ref name="Gonçalves"/> Hồng cầu thoát mạch tạo cho thương tổn màu đỏ tía.<ref name="Gonçalves"/> Các tế bào hình thoi là thành phần tăng sinh chính song không rõ nguồn gốc.<ref name="Schneider"/> Chúng được tin thuộc dòng nội mô nhưng cũng có đặc điểm của tế bào cơ trơn và tế bào quanh mạch.<ref name="Schneider"/> Một khối u thường được xem là không bị ảnh hưởng khi mất đi tác nhân kích thích, nhưng KS sẽ không duy trì nếu KSHV bị loại bỏ.<ref name="Indave Ruiz"/> Thêm nữa, một tín điều được chấp nhận rộng rãi là mọi khối u phải là đơn dòng,<ref name="Indave Ruiz"/> trong khi KS có thể là đơn dòng, thiểu dòng, hay đa dòng.<ref name="Schulz"/> Chưa thể xác định bản chất của KS, liệu nó có thực sự là [[sarcoma]] hay đơn thuần chỉ là thương tổn phản ứng mãnh liệt do virus.<ref name="Indave Ruiz"/>
-Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc đơn giản, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/> Về điều trị thì không có liệu pháp tiêu chuẩn do KS không đồng nhất, thay vào đó là một vài lựa chọn khác nhau.<ref name="Ruocco"/> Với KS cổ điển vận dụng hóa trị hay xạ trị và nhìn chung hiệu quả.<ref name="Rusu-Zota"/> KS do điều trị thì ngừng liệu pháp ức chế miễn dịch, nếu không được thì xạ trị.<ref name="Rusu-Zota"/>
+Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc đơn giản, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/> Về điều trị thì không có liệu pháp tiêu chuẩn do KS không đồng nhất, thay vào đó là một vài lựa chọn khác nhau.<ref name="Ruocco"/> Với KS cổ điển vận dụng hóa trị hay xạ trị và nhìn chung hiệu quả.<ref name="Rusu-Zota"/> KS do điều trị thì ngừng liệu pháp ức chế miễn dịch, nếu không được thì xạ trị.<ref name="Rusu-Zota"/> KS đặc hữu có thể cần liệu pháp toàn thân với các chất kìm tế bào, kết quả tùy vào độ nghiêm trọng của bệnh.<ref name="Ruocco"/> Số ca KS liên hệ AIDS giảm nhiều kể từ khi có [[liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao]] (HAART).<ref name="Ruocco"/>
 {{clear}}

@@ Dòng 20: / Dòng 20: @@
 Triệu chứng lâm sàng điển hình nhất của KS là nhiều thương tổn da không đau, phẳng hoặc nhô; ban đầu là những dát hay sẩn nhỏ có màu từ hồng nhạt đến tím.<ref name="Cesarman"/> Đôi khi, thương tổn tạo ra các u lồi, loét, xuất huyết có thể liên hệ với phù nề đau đớn.<ref name="Cesarman"/> Ngoài da, KS còn khả năng xuất hiện ở những địa điểm khác như niêm mạc miệng, đường tiêu hóa, hạch bạch huyết, phổi.<ref name="Gonçalves"/> Thương tổn miệng phổ biến ở KS liên hệ AIDS, rủi ro gây khó nuốt và nhiễm trùng thứ phát.<ref name="Cesarman"/> Thương tổn phổi thường biểu hiện khó thở, ho khan, đôi khi ho ra máu, đe dọa tính mạng.<ref name="Cesarman"/> Thương tổn đường tiêu hóa thường không triệu chứng nhưng có thể xuất huyết hoặc gây tắc nghẽn.<ref name="Cesarman"/> Khác với KS cổ điển, KS liên hệ AIDS hay phân tán, diễn tiến nhanh, và dẫn đến tử vong.<ref name="Gonçalves"/>
-KS là kiểu ung bướu không bình thường.<ref name="Indave Ruiz"/><ref name="Schulz"/> Không như ung thư khác là hệ quả của một sự kiện biến đổi khiến tế bào tự sinh sôi, KS phản ánh hiệu ứng kết hợp của virus với tính chất tạo mạch và viêm cục bộ hay hệ thống.<ref name="Schulz"/> Trong thương tổn da có chứa các tế bào hình thoi thường kèm xơ hóa, chất thâm nhiễm viêm, khe mạch, và hemosiderin.<ref name="Gonçalves"/> Hồng cầu thoát mạch tạo cho thương tổn màu đỏ tía.<ref name="Gonçalves"/> Các tế bào hình thoi là thành phần tăng sinh chính song không rõ nguồn gốc.<ref name="Schneider"/> Chúng được tin thuộc dòng nội mô nhưng cũng có đặc điểm của tế bào cơ trơn và tế bào quanh mạch.<ref name="Schneider"/> Một khối u thường được xem là không bị ảnh hưởng khi mất đi tác nhân kích thích, nhưng KS sẽ không duy trì nếu KSHV bị loại bỏ.<ref name="Indave Ruiz"/> Thêm nữa, một tín điều được chấp nhận rộng rãi là mọi khối u phải là đơn dòng,<ref name="Indave Ruiz"/> trong khi KS có thể là đơn dòng, ít dòng, hay đa dòng.<ref name="Schulz"/> Chưa thể xác định bản chất của KS, liệu nó có thực sự là [[sarcoma]] hay đơn thuần chỉ là thương tổn phản ứng mãnh liệt do virus.<ref name="Indave Ruiz"/>
+KS là kiểu ung bướu không bình thường.<ref name="Indave Ruiz"/><ref name="Schulz"/> Không như ung thư khác là hệ quả của một sự kiện biến đổi khiến tế bào tự sinh sôi, KS phản ánh hiệu ứng kết hợp của virus với tính chất tạo mạch và viêm cục bộ hay hệ thống.<ref name="Schulz"/> Trong thương tổn da có chứa các tế bào hình thoi thường kèm xơ hóa, chất thâm nhiễm viêm, khe mạch, và hemosiderin.<ref name="Gonçalves"/> Hồng cầu thoát mạch tạo cho thương tổn màu đỏ tía.<ref name="Gonçalves"/> Các tế bào hình thoi là thành phần tăng sinh chính song không rõ nguồn gốc.<ref name="Schneider"/> Chúng được tin thuộc dòng nội mô nhưng cũng có đặc điểm của tế bào cơ trơn và tế bào quanh mạch.<ref name="Schneider"/> Một khối u thường được xem là không bị ảnh hưởng khi mất đi tác nhân kích thích, nhưng KS sẽ không duy trì nếu KSHV bị loại bỏ.<ref name="Indave Ruiz"/> Thêm nữa, một tín điều được chấp nhận rộng rãi là mọi khối u phải là đơn dòng,<ref name="Indave Ruiz"/> trong khi KS có thể là đơn dòng, thiểu dòng, hay đa dòng.<ref name="Schulz"/> Chưa thể xác định bản chất của KS, liệu nó có thực sự là [[sarcoma]] hay đơn thuần chỉ là thương tổn phản ứng mãnh liệt do virus.<ref name="Indave Ruiz"/>
-Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc dễ dàng, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/>
+Mặc dù trong bối cảnh thích hợp KS dễ nhận biết qua dấu hiệu lâm sàng nhưng vẫn cần chẩn đoán mô học để xác minh.<ref name="Schneider"/> Chẩn đoán mô học cũng không chắc đơn giản, còn tùy vào giai đoạn của thương tổn.<ref name="Schneider"/> Thương tổn giai đoạn sớm ở dạng dát hay mảng dễ nhầm lẫn với những tình trạng viêm da khác, còn dạng cục giai đoạn sau thì đặc trưng nên thuận lợi.<ref name="Cesarman"/>
 {{clear}}