Sakkarai Dak Rai Patao/đang phát triển - Lịch sử thay đổi

Taitamtinh: Taitamtinh đã đổi Sakkarai Dak Rai Patao thành Sakkarai Dak Rai Patao/đang phát triển: Quá 30 ngày chưa bình duyệt nên chuyển sang không gian bài đang phát triển

2020-11-15T02:41:43Z

Taitamtinh đã đổi Sakkarai Dak Rai Patao thành Sakkarai Dak Rai Patao/đang phát triển: Quá 30 ngày chưa bình duyệt nên chuyển sang không gian bài đang phát triển

Hadubrandlied: Hadubrandlied đã đổi Sakkarai dak rai patao thành Sakkarai Dak Rai Patao: Trở lại nguyên bản

2020-11-12T06:27:44Z

Hadubrandlied đã đổi Sakkarai dak rai patao thành Sakkarai Dak Rai Patao: Trở lại nguyên bản

Hadubrandlied vào lúc 10:36, ngày 25 tháng 10 năm 2020

2020-10-25T10:36:05Z

Tttrung vào lúc 11:06, ngày 21 tháng 10 năm 2020

2020-10-21T11:06:56Z

Hadubrandlied vào lúc 12:40, ngày 3 tháng 10 năm 2020

2020-10-03T12:40:42Z

Hadubrandlied: Tạo trang mới với nội dung “'''Sakkarai dak rai patao''' (tiếng Pháp : ''Archives royales du Champa'', tiếng Việt : ''Văn bản hành chính Panduranga'' / ''Biên ni…”

2020-10-03T12:22:19Z

Tạo trang mới với nội dung “'''Sakkarai dak rai patao''' (tiếng Pháp : ''Archives royales du Champa'', tiếng Việt : ''Văn bản hành chính Panduranga'' / ''Biên ni…”

Trang mới

'''Sakkarai dak rai patao''' ([[tiếng Pháp]] : ''Archives royales du Champa'', [[tiếng Việt]] : ''Văn bản hành chính Panduranga'' / ''Biên niên kí Panduranga'') là nhan đề học giới đặt cho hợp tuyển các tài liệu của [[người Chăm]] giai đoạn cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, được xác định xưa nhất và là dẫn liệu quan trọng để tiếp cận xã hội [[Champa]] trung đại<ref>[https://nghiencuulichsu.com/2013/03/21/bien-nien-su-champa-sakkarai-dak-rai-patao/ Hợp tuyển biên niên kí Panduranga]</ref>.
==Lịch sử==
Tập tài liệu dày hàng ngàn trang đã ở tình trạng cũ nát được một [[sĩ quan]] [[Pháp]] tên P. Villaume lượm được ở thôn [[La Vang]] của sắc tộc [[K'Ho]] (thuộc [[Lâm Đồng]] ngày nay) khoảng đầu [[thế kỷ XX]], rồi bán lại cho các học giả kiếm lời. Trong các năm 1905-7, hai nghiên cứu gia H. Parmentier và E. Durand đã công bố loạt bài thuyết trình<ref>[http://www.persee.fr/doc/befeo_0336-1519_1905_num_5_1_2631 Le trésor des rois chams]</ref> về những văn bản này trên tập san [[Viện Viễn Đông bác cổ|Viễn Đông bác cổ]]. Ngày nay, hợp tuyển được lưu trữ tại bảo tàng [[Société Asiatique de Paris]] và đã được số hóa vào năm 2009<ref>[https://hoatienquan.wordpress.com/2016/02/16/doi-net-ve-bo-su-ky-co-nhat-cua-nguoi-cham/ Đôi nét về bộ sử kí cổ nhất của người Chăm]</ref>.
==Nội dung==
Các chuyên viên quốc tế tạm quy ước tên tập tài liệu này là '''Archives royales du Champa''', sau được tiến sĩ [[Po Dharma]] dịch sang [[tiếng Chăm]] là '''Sakkarai dak rai patao''', gồm 5227 trang, đa phần được soạn bằng [[Akhar thrah]], nhưng kèm 825 văn bản [[Hán tự]], có ấn triện của các [[hoàng đế]] từ [[Lê Dụ Tông]] tới [[Nguyễn Dực Tôn]]. Đồng thời, phần [[Hán văn]] chính là cứ liệu xác minh niên đại các đoạn kí, vì [[người Chăm]] dùng lịch [[12 con giáp]] chứ không phải đế hiệu như [[người Kinh]].

Tựu trung, đây là hợp tuyển những văn kiện [[hành chính]], [[quan thuế]], giao ước mua bán đất đai và cả hồ sơ kiện cáo, cùng số ít đề cập đến [[Lịch sử|cổ sử]] - tuy không thực đáng tin. Riêng phần [[Lịch sử|sử]], tiến sĩ [[Po Dharma]] tạm chia ra hai thời kì tiền sử và chính sử, mốc là trước sau [[thế kỷ XII]] : Tiền sử hầu hết là hư cấu với những vua chúa hoặc sự kiện mang cốt cách huyền huyễn, nhưng chính sử cũng có không ít tình tiết hoang đường. Tuyển tập này được coi là dẫn liệu sinh động về lối hành văn của [[người Chăm]] hậu kì trung đại, đồng thời cung cấp cái nhìn bao quát về bối cảnh sống [[Champa]] giai đoạn tự chủ cuối cùng - tức thời kì [[Panduranga]].
==Xem thêm==
* [[Panduranga]]
==Tham khảo==
<references/>
* [https://chamstudies.files.wordpress.com/2015/09/gioi-thieu-tai-lieu-hoang-gia.pdf Giới thiệu tài liệu của triều đình Panduranga]
* [http://www.champaka.info/index.php?option=com_content&view=article&id=699%3Adatlai&catid=34%3Alichsu&Itemid=28 Đặt lại vấn đề biên niên sử Champa]
* [http://www.champaka.info/index.php?option=com_content&view=article&id=744:nhandinh&catid=34:lichsu&Itemid=28 Nhận định bài viết của TS. T. T. Khánh về Trường Sa - Hoàng Sa trong tài liệu Chăm]
* [http://dev.champaka.info/?p=3087 Lịch sử 33 năm cuối cùng của Champa]
* [https://kauthara.org/article/227 Po Rome có phải giáo chủ ?]
[[Thể loại:Văn học Việt Nam]]
[[Thể loại:Văn học trung đại]]

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 11:06, ngày 21 tháng 10 năm 2020
Dòng 1:		Dòng 1:
		+	{{mới}}
	'''Sakkarai dak rai patao''' ([[tiếng Pháp]] : ''Archives royales du Champa'', [[tiếng Việt]] : ''Văn bản hành chính Panduranga'' / ''Biên niên kí Panduranga'') là nhan đề học giới đặt cho hợp tuyển các tài liệu của [[người Chăm]] giai đoạn cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, được xác định xưa nhất và là dẫn liệu quan trọng để tiếp cận xã hội [[Champa]] trung đại<ref>[https://nghiencuulichsu.com/2013/03/21/bien-nien-su-champa-sakkarai-dak-rai-patao/ Hợp tuyển biên niên kí Panduranga]</ref>.		'''Sakkarai dak rai patao''' ([[tiếng Pháp]] : ''Archives royales du Champa'', [[tiếng Việt]] : ''Văn bản hành chính Panduranga'' / ''Biên niên kí Panduranga'') là nhan đề học giới đặt cho hợp tuyển các tài liệu của [[người Chăm]] giai đoạn cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, được xác định xưa nhất và là dẫn liệu quan trọng để tiếp cận xã hội [[Champa]] trung đại<ref>[https://nghiencuulichsu.com/2013/03/21/bien-nien-su-champa-sakkarai-dak-rai-patao/ Hợp tuyển biên niên kí Panduranga]</ref>.
	==Lịch sử==		==Lịch sử==

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
 {{mới}}
-'''Sakkarai dak rai patao''' ([[tiếng Pháp]] : ''Archives royales du Champa'', [[tiếng Việt]] : ''Văn bản hành chính Panduranga'' / ''Biên niên kí Panduranga'') là nhan đề học giới đặt cho hợp tuyển các tài liệu của [[người Chăm]] giai đoạn cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, được xác định xưa nhất và là dẫn liệu quan trọng để tiếp cận xã hội [[Champa]] trung đại<ref>[https://nghiencuulichsu.com/2013/03/21/bien-nien-su-champa-sakkarai-dak-rai-patao/ Hợp tuyển biên niên kí Panduranga]</ref>.
+'''Sakkarai dak rai patao''' ([[tiếng Pháp]] : ''Archives royales du Champa'', [[tiếng Việt]] : ''Văn bản hành chính Panduranga'' / ''Biên niên kí chính phủ Panduranga'') là nhan đề học giới đặt cho hợp tuyển các tài liệu của [[người Chăm]] giai đoạn cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, được xác định xưa nhất và là dẫn liệu quan trọng để tiếp cận xã hội [[Champa]] trung đại<ref>[https://nghiencuulichsu.com/2013/03/21/bien-nien-su-champa-sakkarai-dak-rai-patao/ Hợp tuyển biên niên kí Panduranga]</ref>.
 ==Lịch sử==
 Tập tài liệu dày hàng ngàn trang đã ở tình trạng cũ nát được một [[sĩ quan]] [[Pháp]] tên P. Villaume lượm được ở thôn [[La Vang]] của sắc tộc [[K'Ho]] (thuộc [[Lâm Đồng]] ngày nay) khoảng đầu [[thế kỷ XX]], rồi bán lại cho các học giả kiếm lời. Trong các năm 1905-7, hai nghiên cứu gia H. Parmentier và E. Durand đã công bố loạt bài thuyết trình<ref>[http://www.persee.fr/doc/befeo_0336-1519_1905_num_5_1_2631 Le trésor des rois chams]</ref> về những văn bản này trên tập san [[Viện Viễn Đông bác cổ|Viễn Đông bác cổ]]. Ngày nay, hợp tuyển được lưu trữ tại bảo tàng [[Société Asiatique de Paris]] và đã được số hóa vào năm 2009<ref>[https://hoatienquan.wordpress.com/2016/02/16/doi-net-ve-bo-su-ky-co-nhat-cua-nguoi-cham/ Đôi nét về bộ sử kí cổ nhất của người Chăm]</ref>.
@@ Dòng 7: / Dòng 7: @@
 Tựu trung, đây là hợp tuyển những văn kiện [[hành chính]], [[quan thuế]], giao ước mua bán đất đai và cả hồ sơ kiện cáo, cùng số ít đề cập đến [[Lịch sử|cổ sử]] - tuy không thực đáng tin. Riêng phần [[Lịch sử|sử]], tiến sĩ [[Po Dharma]] tạm chia ra hai thời kì tiền sử và chính sử, mốc là trước sau [[thế kỷ XII]] : Tiền sử hầu hết là hư cấu với những vua chúa hoặc sự kiện mang cốt cách huyền huyễn, nhưng chính sử cũng có không ít tình tiết hoang đường. Tuyển tập này được coi là dẫn liệu sinh động về lối hành văn của [[người Chăm]] hậu kì trung đại, đồng thời cung cấp cái nhìn bao quát về bối cảnh sống [[Champa]] giai đoạn tự chủ cuối cùng - tức thời kì [[Panduranga]].
-==Xem thêm==
+==Tham khảo==
 * [[Panduranga]]
-==Tham khảo==
+==Liên kết==
-<references/>
+{{reflist|4}}
 * [https://chamstudies.files.wordpress.com/2015/09/gioi-thieu-tai-lieu-hoang-gia.pdf Giới thiệu tài liệu của triều đình Panduranga]
 * [http://www.champaka.info/index.php?option=com_content&view=article&id=699%3Adatlai&catid=34%3Alichsu&Itemid=28 Đặt lại vấn đề biên niên sử Champa]

@@ Dòng 15: / Dòng 15: @@
 * [http://dev.champaka.info/?p=3087 Lịch sử 33 năm cuối cùng của Champa]
 * [https://kauthara.org/article/227 Po Rome có phải giáo chủ ?]
-[[Thể loại:Văn học Việt Nam]]
+[[Thể loại:Văn kiện Việt Nam]]
 [[Thể loại:Văn học trung đại]]