Nước cứng - Lịch sử thay đổi

222.252.30.115 vào lúc 09:37, ngày 25 tháng 6 năm 2021

2021-06-25T09:37:25Z

Tttrung vào lúc 11:39, ngày 11 tháng 5 năm 2021

2021-05-11T11:39:12Z

Tttrung vào lúc 09:26, ngày 11 tháng 5 năm 2021

2021-05-11T09:26:34Z

Ltn vào lúc 01:32, ngày 3 tháng 3 năm 2021

2021-03-03T01:32:53Z

Xem thay đổi

Ltn: /* Đo lường */

2021-03-03T01:30:34Z

Đo lường

Ltn: /* Phương pháp làm mềm nước */ Sửa lỗi bản mẫu Chem2

2021-03-03T01:29:02Z

Phương pháp làm mềm nước: Sửa lỗi bản mẫu Chem2

Xem thay đổi

Ltn: /* Ảnh hưởng */ Sửa lỗi bản mẫu Chem2

2021-03-03T01:19:55Z

Ảnh hưởng: Sửa lỗi bản mẫu Chem2

Ltn: /* Nguyên nhân */ Sửa lỗi bản mẫu

2021-03-03T01:16:44Z

Nguyên nhân: Sửa lỗi bản mẫu

Ltn: Tạo trang mới với nội dung “{{#switch: {{NAMESPACENUMBER}} | 0 =
Thể loại:Mục từ cần bình duyệt
File:UnderCon icon.svg|fram…”

2021-03-03T01:08:43Z

Tạo trang mới với nội dung “{{#switch: {{NAMESPACENUMBER}} | 0 = <div style="height:10px;">Thể loại:Mục từ cần bình duyệt</div> <center>File:UnderCon icon.svg|fram…”

Xem thay đổi

@@ Dòng 13: / Dòng 13: @@
 :H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> + MgCO<sub>3</sub> → Mg<sup>2+</sup> + 2HCO<sup>−</sup><sub>3</sub>
-Các quá trình hấp thụ CO<sub>2</sub> vào nước và phản ứng hòa tan các đá khoáng cacbonat sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được dung dịch loãng chứa muối [[Bicacbonat|hidro cacbonat]] (bicacbonat) của canxi và magie. Quá trình [[cân bằng hóa học]] được thể hiện bằng phương trình tổng quát như sau (với canxi cacbonat đại diện cho độ cứng của nước):
+Các quá trình hấp thụ CO<sub>2</sub> vào nước hòa tan các đá khoáng cacbonat sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được dung dịch loãng chứa muối [[Bicacbonat|hidro cacbonat]] (bicacbonat) của canxi và magie. Quá trình [[cân bằng hóa học]] được thể hiện bằng phương trình tổng quát như sau (với canxi cacbonat đại diện cho độ cứng của nước):
 :CaCO<sub>3</sub> + CO<sub>2</sub> + H<sub>2</sub>O <-> Ca<sup>2+</sup> + 2HCO3<sup>-</sup>

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 11:39, ngày 11 tháng 5 năm 2021
Dòng 1:		Dòng 1:
−	{{mới}}	+	{{mới}}[[Tập tin:Hard Water Calcification.jpg\|nhỏ\|Vòi nước bị đóng cặn vôi gây ra do nước cứng]]
−	[[Tập tin:Hard Water Calcification.jpg\|nhỏ\|Vòi nước bị đóng cặn vôi gây ra do nước cứng]]
	'''Nước cứng''' là loại [[nước]] chứa hàm lượng [[Khoáng vật\|chất khoáng]] cao, chủ yếu là hai ion canxi (Ca<sup>2+</sup>) và magie (Mg<sup>2+</sup>).<ref name="Cotruvo 2018 p. 131">{{chú thích sách \| last=Cotruvo \| first=J. \| title=Drinking Water Quality and Contaminants Guidebook \| publisher=CRC Press \| year=2018 \| isbn=978-1-351-11045-7 \| url=https://books.google.ca/books?id=QwprDwAAQBAJ \| page=[https://books.google.ca/books?id=QwprDwAAQBAJ&pg=PT131 131] \| ref=harv}}</ref> Nước cứng được hình thành khi nước ngầm thấm qua những lớp [[đá vôi]], [[đá phấn]], hoặc [[thạch cao]]<ref>{{chú thích web\|url=http://wellowner.org/water-quality/ground-water-quality-basics/\|title=Hard water\|publisher=National Groundwater Association\|access-date=28 June 2019}}</ref> mà những loại đá này vốn chứa lượng lớn ion [[canxi]] và [[magie]] ở dạng hợp chất cacbonat, hidro cacbonat, sulfat. Trong nước cứng cũng có thể chứa các ion [[sắt]]; khi bị oxi hóa, những ion này sẽ xuất hiện dưới dạng vết ố nâu đỏ trên bề mặt [[Men gốm\|vật liệu tráng men]] hoặc vải sợi.<ref name="Hard water Encyclopedia Britannica">{{chú thích web \| title=Hard water - Definition, Examples, & Facts \| website=Encyclopedia Britannica \| url=https://www.britannica.com/science/hard-water \| access-date=2020-09-05 \| archiveurl=https://web.archive.org/web/20200623050508/https://www.britannica.com/science/hard-water \| archivedate=2020-06-23 \|url-status=dead }}</ref> Ngoài ra, những ion kim loại khác như [[stronti]], [[nhôm]], [[bari]], [[mangan]], [[kẽm]] cũng có thể gây ra hiện tượng nước cứng, nhưng vì hàm lượng trong nước của những ion này thường rất thấp nên xem như không đáng kể.<ref name="American Water Works Association 2003 p. 314">{{chú thích sách \| author=American Water Works Association \| title=Water Treatment \| publisher=American Water Works Association \| series=Principles and practices of water supply operations series \| year=2003 \| isbn=978-1-58321-230-1 \| url=https://books.google.ca/books?id=WO6A_4JAdVsC \| page=[https://books.google.ca/books?id=WO6A_4JAdVsC&pg=PA314 314] \| ref=harv}}</ref>		'''Nước cứng''' là loại [[nước]] chứa hàm lượng [[Khoáng vật\|chất khoáng]] cao, chủ yếu là hai ion canxi (Ca<sup>2+</sup>) và magie (Mg<sup>2+</sup>).<ref name="Cotruvo 2018 p. 131">{{chú thích sách \| last=Cotruvo \| first=J. \| title=Drinking Water Quality and Contaminants Guidebook \| publisher=CRC Press \| year=2018 \| isbn=978-1-351-11045-7 \| url=https://books.google.ca/books?id=QwprDwAAQBAJ \| page=[https://books.google.ca/books?id=QwprDwAAQBAJ&pg=PT131 131] \| ref=harv}}</ref> Nước cứng được hình thành khi nước ngầm thấm qua những lớp [[đá vôi]], [[đá phấn]], hoặc [[thạch cao]]<ref>{{chú thích web\|url=http://wellowner.org/water-quality/ground-water-quality-basics/\|title=Hard water\|publisher=National Groundwater Association\|access-date=28 June 2019}}</ref> mà những loại đá này vốn chứa lượng lớn ion [[canxi]] và [[magie]] ở dạng hợp chất cacbonat, hidro cacbonat, sulfat. Trong nước cứng cũng có thể chứa các ion [[sắt]]; khi bị oxi hóa, những ion này sẽ xuất hiện dưới dạng vết ố nâu đỏ trên bề mặt [[Men gốm\|vật liệu tráng men]] hoặc vải sợi.<ref name="Hard water Encyclopedia Britannica">{{chú thích web \| title=Hard water - Definition, Examples, & Facts \| website=Encyclopedia Britannica \| url=https://www.britannica.com/science/hard-water \| access-date=2020-09-05 \| archiveurl=https://web.archive.org/web/20200623050508/https://www.britannica.com/science/hard-water \| archivedate=2020-06-23 \|url-status=dead }}</ref> Ngoài ra, những ion kim loại khác như [[stronti]], [[nhôm]], [[bari]], [[mangan]], [[kẽm]] cũng có thể gây ra hiện tượng nước cứng, nhưng vì hàm lượng trong nước của những ion này thường rất thấp nên xem như không đáng kể.<ref name="American Water Works Association 2003 p. 314">{{chú thích sách \| author=American Water Works Association \| title=Water Treatment \| publisher=American Water Works Association \| series=Principles and practices of water supply operations series \| year=2003 \| isbn=978-1-58321-230-1 \| url=https://books.google.ca/books?id=WO6A_4JAdVsC \| page=[https://books.google.ca/books?id=WO6A_4JAdVsC&pg=PA314 314] \| ref=harv}}</ref>

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
-{{#switch: {{NAMESPACENUMBER}} | 0 = <div style="height:10px;">[[Thể loại:Mục từ cần bình duyệt]]</div>
+{{mới}}
 [[Tập tin:Hard Water Calcification.jpg|nhỏ|Vòi nước bị đóng cặn vôi gây ra do nước cứng]]
 '''Nước cứng''' là loại [[nước]] chứa hàm lượng [[Khoáng vật|chất khoáng]] cao, chủ yếu là hai ion canxi (Ca<sup>2+</sup>) và magie (Mg<sup>2+</sup>).<ref name="Cotruvo 2018 p. 131">{{chú thích sách | last=Cotruvo | first=J. | title=Drinking Water Quality and Contaminants Guidebook | publisher=CRC Press | year=2018 | isbn=978-1-351-11045-7 | url=https://books.google.ca/books?id=QwprDwAAQBAJ | page=[https://books.google.ca/books?id=QwprDwAAQBAJ&pg=PT131 131] | ref=harv}}</ref> Nước cứng được hình thành khi nước ngầm thấm qua những lớp [[đá vôi]], [[đá phấn]], hoặc [[thạch cao]]<ref>{{chú thích web|url=http://wellowner.org/water-quality/ground-water-quality-basics/|title=Hard water|publisher=National Groundwater Association|access-date=28 June 2019}}</ref> mà những loại đá này vốn chứa lượng lớn ion [[canxi]] và [[magie]] ở dạng hợp chất cacbonat, hidro cacbonat, sulfat. Trong nước cứng cũng có thể chứa các ion [[sắt]]; khi bị oxi hóa, những ion này sẽ xuất hiện dưới dạng vết ố nâu đỏ trên bề mặt [[Men gốm|vật liệu tráng men]] hoặc vải sợi.<ref name="Hard water Encyclopedia Britannica">{{chú thích web | title=Hard water - Definition, Examples, & Facts | website=Encyclopedia Britannica | url=https://www.britannica.com/science/hard-water | access-date=2020-09-05 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200623050508/https://www.britannica.com/science/hard-water | archivedate=2020-06-23 |url-status=dead }}</ref> Ngoài ra, những ion kim loại khác như [[stronti]], [[nhôm]], [[bari]], [[mangan]], [[kẽm]] cũng có thể gây ra hiện tượng nước cứng, nhưng vì hàm lượng trong nước của những ion này thường rất thấp nên xem như không đáng kể.<ref name="American Water Works Association 2003 p. 314">{{chú thích sách | author=American Water Works Association | title=Water Treatment | publisher=American Water Works Association | series=Principles and practices of water supply operations series | year=2003 | isbn=978-1-58321-230-1 | url=https://books.google.ca/books?id=WO6A_4JAdVsC | page=[https://books.google.ca/books?id=WO6A_4JAdVsC&pg=PA314 314] | ref=harv}}</ref>

@@ Dòng 182: / Dòng 182: @@
 ====Chỉ số bão hòa Langelier====
 Chỉ số bão hòa Langelier (LSI) được xem là chỉ số thường gặp nhất trong các chỉ số bão hòa canxi cacbonat, được dùng để xác định khả năng hình thành cáu cặn của nước.<ref name="McTigue Symons 2011 p.333">{{chú thích sách|editor1-first=N.E. |editor1-last=McTigue |editor2-first=J.M.|editor2-last= Symons|title=The Water Dictionary: A Comprehensive Reference of Water Terminology|url=https://books.google.ca/books?id=4zZuvPDvUAwC | year=2011| publisher=American Water Works Association| isbn=978-1-61300-101-1|pages=[https://books.google.com/books?id=4zZuvPDvUAwC&pg=PA333 333] | ref=harv}}</ref><ref name="Reid 2003 p.66">{{chú thích sách|last=Reid|first=Robert N. |title=Water Quality Systems: Guide For Facility Managers|url=https://books.google.ca/books?id=dR9iNIqcaa4C | year=2003| publisher=CRC Press| isbn=978-0-8247-4010-8| pages=[https://books.google.com/books?id=dR9iNIqcaa4C&pg=PA66 66] | ref=harv}}</ref> Chỉ số bão hòa Langelier được đề xuất lần đầu tiên vào năm 1936, bởi Giáo sư [[Đại học California]], W. F. Langelier.<ref>{{cite journal |last= DeMartini |first=F. |year=1938 |month= |title=CORROSION AND THE LANGELIER CALCIUM CARBONATE SATURATION INDEX | journal=Journal (American Water Works Association) |volume=30 |issue=1 |pages=85–111 |jstor=41231947 |url=http://www.jstor.org/stable/41231947 |accessdate=2020-09-22 |quote= }}</ref> Chỉ số bão hòa Langelier dựa trên ảnh hưởng của [[PH|độ pH]] đối với [[Độ hòa tan|độ tan]] của canxi cacbonat trong nước, theo những phương trình cân bằng sau:<ref name="Borch Smith Noble AWWA 1993 p. 91">{{chú thích sách | last=Borch | first=M.A. | last2=Smith | first2=S.A. | last3=Noble | first3=L.N. | title=Evaluation and Restoration of Water Supply Wells | publisher=AWWA Research Foundation and American Water Works Association | series=Subject Area: Water Resources | year=1993 | isbn=978-0-89867-659-4 | url=https://books.google.ca/books?id=mmOyVvZGAfMC&pg=PA91 | page=[https://books.google.ca/books?id=mmOyVvZGAfMC&pg=PA91 91] | ref=harv}}</ref><ref name="Roberge 1999 p. 106">{{chú thích sách | last=Roberge | first=P.R. | title=Handbook of Corrosion Engineering | publisher=Mcgraw-hill | series=McGraw-Hill handbooks | year=1999 | isbn=978-0-07-076516-0 | url=https://books.google.ca/books?id=slwiOCK1OYoC | page=[https://books.google.ca/books?id=slwiOCK1OYoC&pg=PA106 106] | ref=harv}}</ref>
-:{{Chem2|H2CO3 <-> HCO3- + H+}}
+:H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> <-> HCO<sub>3</sub><sup>-</sup> + H<sup>+</sup>
-:{{Chem2|HCO3- <-> CO3(2-) + H+}}
+:HCO<sub>3</sub><sup>-</sup> <-> CO<sub>3</sub><sup>2-</sup> + H<sup>+</sup>
 Chỉ số bão hòa Langelier được xác định bằng hiệu số giữa độ pH đo được của nước (pH<sub>a</sub>) và độ pH khi bão hòa CaCO<sub>3</sub> (pH<sub>s</sub>), với điều kiện độ cứng và [[Độ kiềm của nước|độ kiềm]] không đổi trong hai trường hợp. Công thức xác định chỉ số bão hòa Langelier được biểu diễn như sau:<ref name="McTigue Symons 2011 p.333" />
@@ Dòng 244: / Dòng 244: @@
 Với pH<sub>cb</sub> = 1,465 &times; log<sub>10</sub>[A] + 4,54.
-Độ kiềm: [A] = {{chem2|[HCO3-] + 2[CO3(2-)] + [OH-]}}.
+Độ kiềm: [A] = [HCO<sub>3</sub><sup>-</sup>] + 2[CO<sub>3</sub><sup>2-</sup>] + [OH<sup>-</sup>].
 * PSI < 5,5: Nước có xu hướng tạo thành cáu cặn.
 * 5,5 < PSI < 6,5: Khoảng giá trị PSI tối ưu. Dung dịch ở trạng thái cân bằng.

@@ Dòng 38: / Dòng 38: @@
 ===Trong sinh hoạt===
 [[Tập tin:Waterboiler-internal.jpg|nhỏ|Cặn vôi bên trong bình nấu nước gây ra do nước cứng|thế=|240x240px]]
-Nước cứng làm giảm khả năng tạo bọt của [[xà phòng]], đồng thời làm giảm tác dụng tẩy rửa do tạo muối canxi không tan. Công thức hóa học của xà bông có chứa những hợp chất muối [[natri]] của những axit hữu cơ mạch dài, như [[natri oleat]] hoặc [[natri stearat]]. Khi sử dụng trong nước mềm, muối natri stearat hòa tan dễ dàng, ion stearat ({{Chem2|C17H35COO−}}) thể hiện hoạt tính tẩy rửa của xà phòng. Tuy nhiên, khi sử dụng trong nước cứng, ion stearat sẽ phản ứng kết hợp với ion canxi hoặc magie tạo thành hợp chất tủa không tan, [[canxi stearat]], thường được gọi là "váng bọt xà phòng" (''soap scum''). Những váng bọt này khi bám trên quần áo sẽ khó tẩy sạch, đồng thời làm giảm độ bền quần áo và vải sợi.<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p. 37">{{harvnb|McEachern| Wist| Lehr| 2009| page=37 }}</ref>
+Nước cứng làm giảm khả năng tạo bọt của [[xà phòng]], đồng thời làm giảm tác dụng tẩy rửa do tạo muối canxi không tan. Công thức hóa học của xà bông có chứa những hợp chất muối [[natri]] của những axit hữu cơ mạch dài, như [[natri oleat]] hoặc [[natri stearat]]. Khi sử dụng trong nước mềm, muối natri stearat hòa tan dễ dàng, ion stearat (C<sub>17</sub>H<sub>35</sub>COO<sup>−</sup>) thể hiện hoạt tính tẩy rửa của xà phòng. Tuy nhiên, khi sử dụng trong nước cứng, ion stearat sẽ phản ứng kết hợp với ion canxi hoặc magie tạo thành hợp chất tủa không tan, [[canxi stearat]], thường được gọi là "váng bọt xà phòng" (''soap scum''). Những váng bọt này khi bám trên quần áo sẽ khó tẩy sạch, đồng thời làm giảm độ bền quần áo và vải sợi.<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p. 37">{{harvnb|McEachern| Wist| Lehr| 2009| page=37 }}</ref>
-:{{Chem2|C17H35COO\sNa → C17H35COO− + Na+}}
+:C<sub>17</sub>H<sub>35</sub>COO–Na → C<sub>17</sub>H<sub>35</sub>COO<sup>−</sup> + Na<sup>+</sup>
-:{{Chem2|2 C17H35COO− + Ca(2+) → (C17H35COO)2Ca&darr;}}
+:2 C<sub>17</sub>H<sub>35</sub>COO<sup>−</sup> + Ca<sup>2+</sup> → (C<sub>17</sub>H<sub>35</sub>COO)<sub>2</sub>Ca&darr;
 Đối với các đồ dùng trong nhà bếp để đun nấu như [[Ấm nước|bình nấu nước]] hoặc [[bình nóng lạnh]], CaCO<sub>3</sub> tạo ra khi đun sôi nước, gây cáu cặn, làm giảm khả năng [[Dẫn nhiệt|dẫn]] và [[Trao đổi nhiệt|truyền nhiệt]], tiêu hao điện năng, gây lãng phí, đồng thời nhanh làm hỏng sản phẩm.<ref name="Taggart 2014 p. 40">{{chú thích sách | last=Taggart | first=C. | title=Her Ladyship's Guide to Running One's Home | publisher=Pavilion Books | year=2014 | isbn=978-1-909881-13-6 | url=https://books.google.ca/books?id=sCDACAAAQBAJ&pg=PT40 | page=[https://books.google.ca/books?id=sCDACAAAQBAJ&pg=PT40 40]}}</ref> Dùng nước cứng để nấu ăn sẽ làm đậu, thịt khó chín, làm mất vị và màu sắc thực phẩm.<ref name="Boston College Newspapers 1890">{{chú thích web | title=The Sacred Heart Review, Volume 4, Number 19 - 4 October 1890 | website=Boston College Newspapers | date=1890-10-04 | url=https://newspapers.bc.edu/?a=d&d=BOSTONSH18901004-01.2.38 | access-date=2020-09-06}} Trích: "''Peas and beans cooked in hard water, containing lime or gypsum, will not boil tender, because these substances harden vegetable caseine. Many vegetables, as onions, boil nearly tasteless in soft water, because all the flavor is boiled out.''"</ref><ref name="Chiang 2016">{{chú thích web | last=Chiang | first=Jack C. | title=Effects of Water Hardness on Processed Quality of Carrots, Sweet Cherries, and Apricots – Master's Degree Thesis |series= All Graduate Theses and Dissertations |
 website=Utah State University | date=1970 | url=https://digitalcommons.usu.edu/etd/5115 | access-date=2020-09-06 | page=[https://digitalcommons.usu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6150&context=etd 29-30]}}</ref>

@@ Dòng 8: / Dòng 8: @@
 == Nguyên nhân ==
-[[Tập tin:Dolomite.jpg|nhỏ|Một mẫu đá khoáng [[dolomit]] ({{Chem2|CaCO3*MgCO3}})]]
+[[Tập tin:Dolomite.jpg|nhỏ|Một mẫu đá khoáng [[dolomit]] (CaCO<sub>3</sub>*MgCO<sub>3</sub>)]]
-Độ cứng của nước được xác định bằng nồng độ những [[Ion|cation]] [[đa hóa trị]] tồn tại trong nước. Cation đa hóa trị là những hợp chất phức kim loại có điện tích lớn hơn 1+ (nghĩa là có [[Hóa trị|hóa trị II]] trở lên). Những cation thường gặp trong nước cứng là ion Ca<sup>2+</sup> và Mg<sup>2+</sup>. Khi nước thẩm thấu qua các lớp đá khoáng trong [[tầng ngậm nước]], những ion này sẽ hòa tan vào nước.<ref name="Water – Ullmann" /> Loại đá khoáng chứa ion canxi và magie chủ yếu là [[dolomit]] ({{Chem2|CaMg(CO3)2}}).<ref name="Nichols 2013 p. 29">{{chú thích sách | last=Nichols | first=G. | title=Sedimentology and Stratigraphy | publisher=[[John Wiley & Sons]] | year=2013 | isbn=978-1-118-68777-2 | url=https://books.google.ca/books?id=Gcgp5oLFrZMC | page=[https://books.google.ca/books?id=Gcgp5oLFrZMC&pg=PA29 29]}}</ref> [[Mưa|Nước mưa]] và [[nước cất]] được xem là "nước mềm" vì chứa rất ít ion kim loại.<ref name="Water – Ullmann">{{chú thích sách | last=| first=| title=Water – Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry | publisher=[[John Wiley & Sons|Wiley-VCH]] | publication-place=Weinheim, Germany | date=2000-06-15 | isbn=3-527-30673-0 | doi=10.1002/14356007.a28_001 | page=}}</ref>
+Độ cứng của nước được xác định bằng nồng độ những [[Ion|cation]] [[đa hóa trị]] tồn tại trong nước. Cation đa hóa trị là những hợp chất phức kim loại có điện tích lớn hơn 1+ (nghĩa là có [[Hóa trị|hóa trị II]] trở lên). Những cation thường gặp trong nước cứng là ion Ca<sup>2+</sup> và Mg<sup>2+</sup>. Khi nước thẩm thấu qua các lớp đá khoáng trong [[tầng ngậm nước]], những ion này sẽ hòa tan vào nước.<ref name="Water – Ullmann" /> Loại đá khoáng chứa ion canxi và magie chủ yếu là [[dolomit]] (CaMg(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>).<ref name="Nichols 2013 p. 29">{{chú thích sách | last=Nichols | first=G. | title=Sedimentology and Stratigraphy | publisher=[[John Wiley & Sons]] | year=2013 | isbn=978-1-118-68777-2 | url=https://books.google.ca/books?id=Gcgp5oLFrZMC | page=[https://books.google.ca/books?id=Gcgp5oLFrZMC&pg=PA29 29]}}</ref> [[Mưa|Nước mưa]] và [[nước cất]] được xem là "nước mềm" vì chứa rất ít ion kim loại.<ref name="Water – Ullmann">{{chú thích sách | last=| first=| title=Water – Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry | publisher=[[John Wiley & Sons|Wiley-VCH]] | publication-place=Weinheim, Germany | date=2000-06-15 | isbn=3-527-30673-0 | doi=10.1002/14356007.a28_001 | page=}}</ref>
-Nước mưa, vốn chứa ít ion kim loại, khi rơi xuống đất sẽ trở thành [[nước mặt]], kéo theo các tạp chất như bụi bẩn, chất rắn hòa tan, huyền phù, đồng thời khí [[Cacbon điôxít|cacbon dioxit]] (CO<sub>2</sub>) có trong không khí. Khí CO<sub>2</sub> trong các quá trình sinh học, như [[Phân hủy sinh học|phân hủy sinh vật]], sẽ tiếp tục được hấp thu vào nước mặt và các tầng nước ngầm. Cacbon dioxit khi hòa tan trong nước sẽ tạo dung dịch [[axit cacbonic]] ({{Chem2|H2CO3}}). Axit cacbonic sẽ hòa tan những loại đá khoáng như dolomit (chứa [[canxi cacbonat]] và [[magie cacbonat]]) hoặc [[đá vôi]] (chứa canxi cacbonat) theo phản ứng hóa học sau:<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p.35-36">{{chú thích sách | last=McEachern | first=R. | last2=Wist | first2=W. | last3=Lehr | first3=J.H. | title=Water Softening with Potassium Chloride: Process, Health, and Environmental Benefits | publisher=[[John Wiley & Sons]] | year=2009 | isbn=978-0-470-52904-1 | url=https://books.google.ca/books?id=GJbdjEvQd1kC | page=35-36 | ref=harv}}</ref>
+Nước mưa, vốn chứa ít ion kim loại, khi rơi xuống đất sẽ trở thành [[nước mặt]], kéo theo các tạp chất như bụi bẩn, chất rắn hòa tan, huyền phù, đồng thời khí [[Cacbon điôxít|cacbon dioxit]] (CO<sub>2</sub>) có trong không khí. Khí CO<sub>2</sub> trong các quá trình sinh học, như [[Phân hủy sinh học|phân hủy sinh vật]], sẽ tiếp tục được hấp thu vào nước mặt và các tầng nước ngầm. Cacbon dioxit khi hòa tan trong nước sẽ tạo dung dịch [[axit cacbonic]] (H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>). Axit cacbonic sẽ hòa tan những loại đá khoáng như dolomit (chứa [[canxi cacbonat]] và [[magie cacbonat]]) hoặc [[đá vôi]] (chứa canxi cacbonat) theo phản ứng hóa học sau:<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p.35-36">{{chú thích sách | last=McEachern | first=R. | last2=Wist | first2=W. | last3=Lehr | first3=J.H. | title=Water Softening with Potassium Chloride: Process, Health, and Environmental Benefits | publisher=[[John Wiley & Sons]] | year=2009 | isbn=978-0-470-52904-1 | url=https://books.google.ca/books?id=GJbdjEvQd1kC | page=35-36 | ref=harv}}</ref>
-:{{chem2|H2CO3 + CaCO3 -> Ca(2+) + 2HCO3(-)}}
+:H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> + CaCO<sub>3</sub> → Ca<sup>2+</sup> + 2HCO<sup>−</sup><sub>3</sub>
-:{{chem2|H2CO3 + MgCO3 -> Mg(2+) + 2HCO3(-)}}
+:H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> + MgCO<sub>3</sub> → Mg<sup>2+</sup> + 2HCO<sup>−</sup><sub>3</sub>
 Các quá trình hấp thụ CO<sub>2</sub> vào nước và phản ứng hòa tan các đá khoáng cacbonat sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được dung dịch loãng chứa muối [[Bicacbonat|hidro cacbonat]] (bicacbonat) của canxi và magie. Quá trình [[cân bằng hóa học]] được thể hiện bằng phương trình tổng quát như sau (với canxi cacbonat đại diện cho độ cứng của nước):
-:{{chem2|CaCO3 + CO2 + H2O <-> Ca(2+) + 2HCO3(-)}}
+:CaCO<sub>3</sub> + CO<sub>2</sub> + H<sub>2</sub>O <-> Ca<sup>2+</sup> + 2HCO3<sup>-</sup>
 [[Tập tin:Vodní kámen.jpg|nhỏ|Tinh thể canxi cacbonat trong cặn vôi dưới kính hiển vi]]
 Phản ứng trên có tính thuận nghịch. Nước mưa chứa CO<sub>2</sub> sẽ phản ứng với canxi cacbonat và hòa tan ion canxi vào nước, đồng thời tạo ion hidro cacbonat. Ngược lại, khi cacbon dioxit bị bay hơi khỏi dung dịch (ví dụ, do nhiệt độ tăng lên), cân bằng hóa học sẽ dịch chuyển về bên trái theo [[nguyên lý Le Chatelier]], tạo thành [[kết tủa]] canxi cacbonat dạng rắn, dưới dạng đá [[canxit]], [[thạch nhũ]], hoặc [[măng đá]].
@@ Dòng 25: / Dòng 25: @@
 {{chính|Độ cứng cacbonat}}
-Độ cứng tạm thời, hay còn gọi là "độ cứng cacbonat", là độ cứng tương đương với hàm lượng cacbonat và hidro cacbonat trong nước của ion canxi và magie.<ref name="TCVN 6224 1996">{{chú thích sách | author=Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường | title=Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6224:1996 (ISO 6059: 1984 (E)) – Chất lượng nước - Xác định tổng số canxi và magie - Phương pháp chuẩn độ EDTA – Phụ lục A  | publisher= | year=1996 | url=https://vanbanphapluat.co/tcvn-6224-1996-chat-luong-nuoc-xac-dinh-tong-so-canxi-va-magie | page=10 | ref=harv}}</ref><ref name="DeZuane 1997 p. 32">{{chú thích sách | last=DeZuane | first=J. | title=Handbook of Drinking Water Quality | publisher=[[John Wiley & Sons]] | year=1997 | isbn=978-0-471-28789-6 | url=https://books.google.ca/books?id=MuOgLYYjdlQC | page=[https://books.google.ca/books?id=MuOgLYYjdlQC&pg=PA32 32] | ref=harv}}</ref> Nước cứng tạm thời chứa hai cation canxi và magie (Ca<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup>) cùng hai anion cacbonat và hidro cacbonat ({{chem2|CO3(2−)}}, {{chem2|HCO3−}}). Hàm lượng cation Ca<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup> liên quan đến độ cứng của nước. Tuy nhiên, khác với độ cứng vĩnh cửu, độ cứng tạm thời có thể được xử lý bằng phương pháp dùng nhiệt độ. Khi đun sôi nước, ion hidro cacbonat sẽ tạo thành cacbonat, phương trình cân bằng sẽ dịch chuyển về bên trái, tạo thành canxi cacbonat kết tủa khỏi dung dịch. Dung dịch sau khi kết thúc quá trình gia nhiệt trở thành "nước mềm". Phản ứng hóa học được biểu diễn như sau:<ref name="DeZuane 1997 p. 32" />
+Độ cứng tạm thời, hay còn gọi là "độ cứng cacbonat", là độ cứng tương đương với hàm lượng cacbonat và hidro cacbonat trong nước của ion canxi và magie.<ref name="TCVN 6224 1996">{{chú thích sách | author=Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường | title=Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6224:1996 (ISO 6059: 1984 (E)) – Chất lượng nước - Xác định tổng số canxi và magie - Phương pháp chuẩn độ EDTA – Phụ lục A  | publisher= | year=1996 | url=https://vanbanphapluat.co/tcvn-6224-1996-chat-luong-nuoc-xac-dinh-tong-so-canxi-va-magie | page=10 | ref=harv}}</ref><ref name="DeZuane 1997 p. 32">{{chú thích sách | last=DeZuane | first=J. | title=Handbook of Drinking Water Quality | publisher=[[John Wiley & Sons]] | year=1997 | isbn=978-0-471-28789-6 | url=https://books.google.ca/books?id=MuOgLYYjdlQC | page=[https://books.google.ca/books?id=MuOgLYYjdlQC&pg=PA32 32] | ref=harv}}</ref> Nước cứng tạm thời chứa hai cation canxi và magie (Ca<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup>) cùng hai anion cacbonat và hidro cacbonat (CO3<sup>2−</sup>, HCO<sub>3</sub><sup>−</sup>). Hàm lượng cation Ca<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup> liên quan đến độ cứng của nước. Tuy nhiên, khác với độ cứng vĩnh cửu, độ cứng tạm thời có thể được xử lý bằng phương pháp dùng nhiệt độ. Khi đun sôi nước, ion hidro cacbonat sẽ tạo thành cacbonat, phương trình cân bằng sẽ dịch chuyển về bên trái, tạo thành canxi cacbonat kết tủa khỏi dung dịch. Dung dịch sau khi kết thúc quá trình gia nhiệt trở thành "nước mềm". Phản ứng hóa học được biểu diễn như sau:<ref name="DeZuane 1997 p. 32" />
-:{{chem2|Ca(HCO3)2 + &Delta;H -> CaCO3&darr; + H2O + CO2&uarr;}}
+:Ca(HCO<sub>3</sub>)<sub>2</sub> + &Delta;H -> CaCO<sub>3</sub>&darr; + H<sub>2</sub>O + CO<sub>2</sub>&uarr;
 Với &Delta;H là nhiệt được cung cấp.
 === Độ cứng vĩnh cửu ===
-Độ cứng vĩnh cửu, hay còn gọi là độ cứng phi cacbonat, gây ra do sự có mặt của các muối clorua và sulfat như CaCl<sub>2</sub>, CaSO<sub>4</sub>, MgCl<sub>2</sub>, MgSO<sub>4</sub>. Những muối này không kết tủa khi đun sôi nước do các ion clorua và sulfat không bị phân hủy do nhiệt như ion hidro cacbonat trong nước cứng tạm thời. Do vậy, loại độ cứng này không thể xử lý được bằng phương pháp nhiệt.<ref name="Sengupta 2013 1">{{cite journal |last1= Sengupta |first1=P. |date=2013 |title=Potential health impacts of hard water |url= |journal=International journal of preventive medicine |volume=4 |issue=8 |pages=866-875 |doi= |pmc=3775162 |pmid= 24049611 | ref=harv}}</ref> Khi một mẫu dung dịch nước được đun sôi, các ion hidro cacbonat ({{chem2|HCO3-}}) sẽ phân hủy thành {{chem2|CO3(2-)}} và khí CO<sub>2</sub>; các ion Ca<sup>2+</sup> và Mg<sup>2+</sup> sẽ kết hợp với {{chem2|CO3(2-)}} tạo kết tủa. Phản ứng này sẽ dừng lại khi toàn bộ lượng ion cacbonat đã được kết tủa hết. Lượng ion Ca<sup>2+</sup> và Mg<sup>2+</sup> còn lại trong dung dịch chính là độ cứng vĩnh cửu.<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p.41 42">{{harvnb|McEachern| Wist| Lehr| 2009| page=41-42 }}</ref> Độ cứng vĩnh cửu có thể được loại bỏ bằng phương pháp hóa học, khi sử dụng [[Canxi hydroxit|vôi tôi]] ({{Chem2|Ca(OH)2}}), [[Natri cacbonat|sođa]] ({{Chem2|Na2CO3}}), hoặc [[natri aluminat]] ({{Chem2|Na2Al2O4}}).<ref name="SUEZ Handbook - Chapter 7">{{chú thích web | title=Precipitation Softening | website=SUEZ Handbook of Industrial Water Treatment | url=https://www.suezwatertechnologies.com/handbook/chapter-07-precipitation-softening | access-date=2020-09-06 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200906003055/https://www.suezwatertechnologies.com/handbook/chapter-07-precipitation-softening | archivedate=2020-09-06 |url-status=dead }}</ref>
+Độ cứng vĩnh cửu, hay còn gọi là độ cứng phi cacbonat, gây ra do sự có mặt của các muối clorua và sulfat như CaCl<sub>2</sub>, CaSO<sub>4</sub>, MgCl<sub>2</sub>, MgSO<sub>4</sub>. Những muối này không kết tủa khi đun sôi nước do các ion clorua và sulfat không bị phân hủy do nhiệt như ion hidro cacbonat trong nước cứng tạm thời. Do vậy, loại độ cứng này không thể xử lý được bằng phương pháp nhiệt.<ref name="Sengupta 2013 1">{{cite journal |last1= Sengupta |first1=P. |date=2013 |title=Potential health impacts of hard water |url= |journal=International journal of preventive medicine |volume=4 |issue=8 |pages=866-875 |doi= |pmc=3775162 |pmid= 24049611 | ref=harv}}</ref> Khi một mẫu dung dịch nước được đun sôi, các ion hidro cacbonat (HCO<sub>3</sub><sup>-</sup>) sẽ phân hủy thành CO<sub>3</sub><sup>2-</sup> và khí CO<sub>2</sub>; các ion Ca<sup>2+</sup> và Mg<sup>2+</sup> sẽ kết hợp với CO<sub>3</sub><sup>2-</sup> tạo kết tủa. Phản ứng này sẽ dừng lại khi toàn bộ lượng ion cacbonat đã được kết tủa hết. Lượng ion Ca<sup>2+</sup> và Mg<sup>2+</sup> còn lại trong dung dịch chính là độ cứng vĩnh cửu.<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p.41 42">{{harvnb|McEachern| Wist| Lehr| 2009| page=41-42 }}</ref> Độ cứng vĩnh cửu có thể được loại bỏ bằng phương pháp hóa học, khi sử dụng [[Canxi hydroxit|vôi tôi]] (Ca(OH)2), [[Natri cacbonat|sođa]] (Na2CO3), hoặc [[natri aluminat]] (Na2Al2O4).<ref name="SUEZ Handbook - Chapter 7">{{chú thích web | title=Precipitation Softening | website=SUEZ Handbook of Industrial Water Treatment | url=https://www.suezwatertechnologies.com/handbook/chapter-07-precipitation-softening | access-date=2020-09-06 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200906003055/https://www.suezwatertechnologies.com/handbook/chapter-07-precipitation-softening | archivedate=2020-09-06 |url-status=dead }}</ref>
 === Độ cứng toàn phần ===
-Độ cứng toàn phần, hay còn gọi là "độ cứng tổng", bằng tổng hàm lượng toàn bộ các ion canxi và magie có trong dung dịch, được thể hiện dưới hàm lượng tương đương của {{Chem2|CaCO3}}.<ref name="TCVN 6224 1996" /><ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p. 42">{{harvnb|McEachern| Wist| Lehr| 2009| page=42 }}</ref> Nói cách khác, độ cứng toàn phần bằng giá trị độ cứng tạm thời và độ cứng vĩnh cửu cộng lại. Độ cứng tạm thời được tính dựa trên hàm lượng ion hidro cacbonat, còn độ cứng toàn phần được tính dựa trên hàm lượng ion canxi và magie. Nếu độ cứng tạm thời lớn hơn hoặc bằng độ cứng toàn phần, có thể suy ra giá trị độ cứng vĩnh cửu bằng 0 và độ cứng tạm thời chính là giá trị độ cứng của dung dịch.<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p. 42" />
+Độ cứng toàn phần, hay còn gọi là "độ cứng tổng", bằng tổng hàm lượng toàn bộ các ion canxi và magie có trong dung dịch, được thể hiện dưới hàm lượng tương đương của CaCO3.<ref name="TCVN 6224 1996" /><ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p. 42">{{harvnb|McEachern| Wist| Lehr| 2009| page=42 }}</ref> Nói cách khác, độ cứng toàn phần bằng giá trị độ cứng tạm thời và độ cứng vĩnh cửu cộng lại. Độ cứng tạm thời được tính dựa trên hàm lượng ion hidro cacbonat, còn độ cứng toàn phần được tính dựa trên hàm lượng ion canxi và magie. Nếu độ cứng tạm thời lớn hơn hoặc bằng độ cứng toàn phần, có thể suy ra giá trị độ cứng vĩnh cửu bằng 0 và độ cứng tạm thời chính là giá trị độ cứng của dung dịch.<ref name="McEachern Wist Lehr 2009 p. 42" />
 == Ảnh hưởng ==

Nước cứng - Lịch sử thay đổi

222.252.30.115 vào lúc 09:37, ngày 25 tháng 6 năm 2021

Tttrung vào lúc 11:39, ngày 11 tháng 5 năm 2021

Tttrung vào lúc 09:26, ngày 11 tháng 5 năm 2021

Ltn vào lúc 01:32, ngày 3 tháng 3 năm 2021

Ltn: /* Đo lường */

Ltn: /* Phương pháp làm mềm nước */ Sửa lỗi bản mẫu Chem2

Ltn: /* Ảnh hưởng */ Sửa lỗi bản mẫu Chem2

Ltn: /* Nguyên nhân */ Sửa lỗi bản mẫu

Ltn: Tạo trang mới với nội dung “{{#switch: {{NAMESPACENUMBER}} | 0 = Thể loại:Mục từ cần bình duyệt File:UnderCon icon.svg|fram…”

Ltn: Tạo trang mới với nội dung “{{#switch: {{NAMESPACENUMBER}} | 0 =
Thể loại:Mục từ cần bình duyệt
File:UnderCon icon.svg|fram…”