Chủ nghĩa quốc xã - Lịch sử thay đổi

Marrella vào lúc 15:17, ngày 1 tháng 3 năm 2022

2022-03-01T15:17:24Z

Marrella vào lúc 14:48, ngày 1 tháng 3 năm 2022

2022-03-01T14:48:00Z

Marrella vào lúc 14:34, ngày 1 tháng 3 năm 2022

2022-03-01T14:34:00Z

Marrella vào lúc 14:29, ngày 1 tháng 3 năm 2022

2022-03-01T14:29:17Z

Marrella: /* Sách */

2022-03-01T14:01:04Z

Sách

Marrella vào lúc 13:22, ngày 1 tháng 3 năm 2022

2022-03-01T13:22:23Z

Marrella: /* Sách */

2022-03-01T12:54:01Z

Sách

Marrella vào lúc 12:36, ngày 1 tháng 3 năm 2022

2022-03-01T12:36:29Z

Marrella vào lúc 04:28, ngày 1 tháng 3 năm 2022

2022-03-01T04:28:12Z

Marrella: /* Chống tư bản */

2022-03-01T03:58:38Z

Chống tư bản

@@ Dòng 3: / Dòng 3: @@
 '''Chủ nghĩa quốc gia xã hội''' (tiếng Đức: '''''Nationalsozialismus'''''), thường gọi tắt là '''chủ nghĩa quốc xã''', là hệ tư tưởng và hành động thực tiễn liên kết với [[Adolf Hitler]] và [[Đảng Quốc xã]]. Vào thời kỳ Hitler vươn lên giành quyền lực ở Đức thập niên 1930, nó hay được gọi là chủ nghĩa Hitler. Thuật ngữ liên quan ''chủ nghĩa tân quốc xã'' đề cập đến những nhóm cực hữu có chung lý tưởng ra đời sau khi chế độ quốc xã sụp đổ vào năm 1945.
-Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]] vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19.{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=47}} Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu.{{sfnm|1a1=Weikart|1y=2013|1p=537, 551–552|2a1=Baranowski et al.|2y=2018|2p=217}} Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
+Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]]{{sfn|Bachrach|2004|p=417–420}} vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19.{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=47}} Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu.{{sfnm|1a1=Weikart|1y=2013|1p=537, 551–552|2a1=Baranowski et al.|2y=2018|2p=217}} Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
 Thuật ngữ chủ nghĩa quốc gia xã hội nổi lên trong nỗ lực tái định nghĩa chủ nghĩa xã hội theo hướng dân tộc (quốc gia) chủ nghĩa như một sự thay thế cho cả [[chủ nghĩa xã hội]] quốc tế Marx và chủ nghĩa tư bản thị trường tự do. Chủ nghĩa quốc xã bài bác khái niệm xung đột giai cấp và bình đẳng chung của chủ nghĩa Marx, phản đối [[chủ nghĩa quốc tế]] thế giới, tìm cách thuyết phục tất cả bộ phận của xã hội Đức mới hạ thấp lợi ích cá nhân để hướng tới lợi ích chung, chấp nhận lợi ích chính trị là ưu tiên chính của tổ chức kinh tế, điều hướng đến dung hòa với cái nhìn tổng quan của [[chủ nghĩa tập thể]] hay [[chủ nghĩa cộng đồng]] chứ không phải chủ nghĩa xã hội kinh tế. Tiền thân của Đảng Quốc xã là [[Đảng Công nhân Đức]] bài Do Thái và dân tộc chủ nghĩa toàn Đức thành lập ngày 5 tháng 1 năm 1919. Đến đầu thập niên 1920 đảng này được đổi tên thành Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa nhằm thu hút người lao động khỏi các đảng cánh tả như [[Đảng Dân chủ Xã hội Đức|Dân chủ Xã hội]] (SPD), Cộng sản (KPD) và Adolf Hitler đảm nhiệm quản lý tổ chức. Cương lĩnh 25 điểm được thông qua vào năm 1920 kêu gọi một Đại Đức quốc thống nhất sẽ tước bỏ quyền công dân của Do Thái và người gốc Do Thái, ủng hộ cải cách đất đai và quốc hữu hóa một số ngành công nghiệp. Trong cuốn ''[[Mein Kampf]]'' xuất bản năm 1925–1926, Hitler đã phác họa tư tưởng chống cộng sản và Do Thái tại cốt lõi triết lý chính trị của mình cùng sự khinh thị nền dân chủ đại nghị và niềm tin vào quyền lợi bành trướng lãnh thổ của nước Đức.
@@ Dòng 45: / Dòng 45: @@
 *{{cite journal | last = Kershaw | first = Ian | title = Hitler and the Uniqueness of Nazism | journal = Journal of Contemporary History | date = April 2004 | volume = 39 | issue = 2 | pages = 239–254 | doi = 10.1177/0022009404042130 | jstor = 3180723 | s2cid = 143315617}}
 *{{cite journal | last = Weikart | first = Richard | title = The Role of Darwinism in Nazi Racial Thought | journal = German Studies Review | date = 2013 | volume = 36 | issue = 3 | pages = 537–556 | doi = 10.1353/gsr.2013.0106 | jstor = 43555141 | s2cid = 144655202}}
 === Sách ===

@@ Dòng 3: / Dòng 3: @@
 '''Chủ nghĩa quốc gia xã hội''' (tiếng Đức: '''''Nationalsozialismus'''''), thường gọi tắt là '''chủ nghĩa quốc xã''', là hệ tư tưởng và hành động thực tiễn liên kết với [[Adolf Hitler]] và [[Đảng Quốc xã]]. Vào thời kỳ Hitler vươn lên giành quyền lực ở Đức thập niên 1930, nó hay được gọi là chủ nghĩa Hitler. Thuật ngữ liên quan ''chủ nghĩa tân quốc xã'' đề cập đến những nhóm cực hữu có chung lý tưởng ra đời sau khi chế độ quốc xã sụp đổ vào năm 1945.
-Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]] vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19.{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=47}} Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=217}} và những thuyết phân hạng chủng tộc giả khoa học, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu. Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
+Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]] vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19.{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=47}} Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu.{{sfnm|1a1=Weikart|1y=2013|1p=537, 551–552|2a1=Baranowski et al.|2y=2018|2p=217}} Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
 Thuật ngữ chủ nghĩa quốc gia xã hội nổi lên trong nỗ lực tái định nghĩa chủ nghĩa xã hội theo hướng dân tộc (quốc gia) chủ nghĩa như một sự thay thế cho cả [[chủ nghĩa xã hội]] quốc tế Marx và chủ nghĩa tư bản thị trường tự do. Chủ nghĩa quốc xã bài bác khái niệm xung đột giai cấp và bình đẳng chung của chủ nghĩa Marx, phản đối [[chủ nghĩa quốc tế]] thế giới, tìm cách thuyết phục tất cả bộ phận của xã hội Đức mới hạ thấp lợi ích cá nhân để hướng tới lợi ích chung, chấp nhận lợi ích chính trị là ưu tiên chính của tổ chức kinh tế, điều hướng đến dung hòa với cái nhìn tổng quan của [[chủ nghĩa tập thể]] hay [[chủ nghĩa cộng đồng]] chứ không phải chủ nghĩa xã hội kinh tế. Tiền thân của Đảng Quốc xã là [[Đảng Công nhân Đức]] bài Do Thái và dân tộc chủ nghĩa toàn Đức thành lập ngày 5 tháng 1 năm 1919. Đến đầu thập niên 1920 đảng này được đổi tên thành Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa nhằm thu hút người lao động khỏi các đảng cánh tả như [[Đảng Dân chủ Xã hội Đức|Dân chủ Xã hội]] (SPD), Cộng sản (KPD) và Adolf Hitler đảm nhiệm quản lý tổ chức. Cương lĩnh 25 điểm được thông qua vào năm 1920 kêu gọi một Đại Đức quốc thống nhất sẽ tước bỏ quyền công dân của Do Thái và người gốc Do Thái, ủng hộ cải cách đất đai và quốc hữu hóa một số ngành công nghiệp. Trong cuốn ''[[Mein Kampf]]'' xuất bản năm 1925–1926, Hitler đã phác họa tư tưởng chống cộng sản và Do Thái tại cốt lõi triết lý chính trị của mình cùng sự khinh thị nền dân chủ đại nghị và niềm tin vào quyền lợi bành trướng lãnh thổ của nước Đức.

@@ Dòng 43: / Dòng 43: @@
 === Tạp chí ===
-*{{cite journal | last = Kershaw | first = Ian | title = Hitler and the Uniqueness of Nazism | journal = Journal of Contemporary History | date = April 2004 | volume = 39 | issue = 2 | pages = 239–254 | doi = 10.1177/0022009404042130 | jstor = 3180723 | s2cid = 143315617 | ref = {{harvid|Kershaw|2004}}}}
+*{{cite journal | last = Kershaw | first = Ian | title = Hitler and the Uniqueness of Nazism | journal = Journal of Contemporary History | date = April 2004 | volume = 39 | issue = 2 | pages = 239–254 | doi = 10.1177/0022009404042130 | jstor = 3180723 | s2cid = 143315617}}
 === Sách ===

@@ Dòng 3: / Dòng 3: @@
 '''Chủ nghĩa quốc gia xã hội''' (tiếng Đức: '''''Nationalsozialismus'''''), thường gọi tắt là '''chủ nghĩa quốc xã''', là hệ tư tưởng và hành động thực tiễn liên kết với [[Adolf Hitler]] và [[Đảng Quốc xã]]. Vào thời kỳ Hitler vươn lên giành quyền lực ở Đức thập niên 1930, nó hay được gọi là chủ nghĩa Hitler. Thuật ngữ liên quan ''chủ nghĩa tân quốc xã'' đề cập đến những nhóm cực hữu có chung lý tưởng ra đời sau khi chế độ quốc xã sụp đổ vào năm 1945.
-Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]] vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19.{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=47}} Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội và những thuyết phân hạng chủng tộc giả khoa học, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu. Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
+Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]] vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19.{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=47}} Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=217}} và những thuyết phân hạng chủng tộc giả khoa học, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu. Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
 Thuật ngữ chủ nghĩa quốc gia xã hội nổi lên trong nỗ lực tái định nghĩa chủ nghĩa xã hội theo hướng dân tộc (quốc gia) chủ nghĩa như một sự thay thế cho cả [[chủ nghĩa xã hội]] quốc tế Marx và chủ nghĩa tư bản thị trường tự do. Chủ nghĩa quốc xã bài bác khái niệm xung đột giai cấp và bình đẳng chung của chủ nghĩa Marx, phản đối [[chủ nghĩa quốc tế]] thế giới, tìm cách thuyết phục tất cả bộ phận của xã hội Đức mới hạ thấp lợi ích cá nhân để hướng tới lợi ích chung, chấp nhận lợi ích chính trị là ưu tiên chính của tổ chức kinh tế, điều hướng đến dung hòa với cái nhìn tổng quan của [[chủ nghĩa tập thể]] hay [[chủ nghĩa cộng đồng]] chứ không phải chủ nghĩa xã hội kinh tế. Tiền thân của Đảng Quốc xã là [[Đảng Công nhân Đức]] bài Do Thái và dân tộc chủ nghĩa toàn Đức thành lập ngày 5 tháng 1 năm 1919. Đến đầu thập niên 1920 đảng này được đổi tên thành Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa nhằm thu hút người lao động khỏi các đảng cánh tả như [[Đảng Dân chủ Xã hội Đức|Dân chủ Xã hội]] (SPD), Cộng sản (KPD) và Adolf Hitler đảm nhiệm quản lý tổ chức. Cương lĩnh 25 điểm được thông qua vào năm 1920 kêu gọi một Đại Đức quốc thống nhất sẽ tước bỏ quyền công dân của Do Thái và người gốc Do Thái, ủng hộ cải cách đất đai và quốc hữu hóa một số ngành công nghiệp. Trong cuốn ''[[Mein Kampf]]'' xuất bản năm 1925–1926, Hitler đã phác họa tư tưởng chống cộng sản và Do Thái tại cốt lõi triết lý chính trị của mình cùng sự khinh thị nền dân chủ đại nghị và niềm tin vào quyền lợi bành trướng lãnh thổ của nước Đức.

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 14:01, ngày 1 tháng 3 năm 2022
Dòng 49:		Dòng 49:
	*{{cite book \| last = Eley \| first = Geoff \| title = Nazism as Fascism: Violence, Ideology, and the Ground of Consent in Germany 1930-1945 \| date = 2013 \| publisher = Routledge \| isbn = 978-0-203-69430-5 \| doi = 10.4324/9780203694305}}		*{{cite book \| last = Eley \| first = Geoff \| title = Nazism as Fascism: Violence, Ideology, and the Ground of Consent in Germany 1930-1945 \| date = 2013 \| publisher = Routledge \| isbn = 978-0-203-69430-5 \| doi = 10.4324/9780203694305}}
	*{{cite book \| editor1-last = Baranowski \| editor1-first = Shelley \| editor2-last = Nolzen \| editor2-first = Armin \| editor3-last = Szejnmann \| editor3-first = Claus-Christian W. \| date = 2018 \| title = A Companion to Nazi Germany \| publisher = John Wiley & Sons \| isbn = 978-1-118-93689-4 \| doi = 10.1002/9781118936894 \| ref = {{harvid\|Baranowski et al.\|2018}}}}		*{{cite book \| editor1-last = Baranowski \| editor1-first = Shelley \| editor2-last = Nolzen \| editor2-first = Armin \| editor3-last = Szejnmann \| editor3-first = Claus-Christian W. \| date = 2018 \| title = A Companion to Nazi Germany \| publisher = John Wiley & Sons \| isbn = 978-1-118-93689-4 \| doi = 10.1002/9781118936894 \| ref = {{harvid\|Baranowski et al.\|2018}}}}
		+	*{{cite book \| last = Bendersky \| first = Joseph W. \| date = 2020 \| title = A Concise History of Nazi Germany \| edition = 5 \| publisher = Rowman & Littlefield \| isbn = 978-1-5381-4084-0 \| url = https://rowman.com/ISBN/9781538140826/A-Concise-History-of-Nazi-Germany-Fifth-Edition}}

@@ Dòng 3: / Dòng 3: @@
 '''Chủ nghĩa quốc gia xã hội''' (tiếng Đức: '''''Nationalsozialismus'''''), thường gọi tắt là '''chủ nghĩa quốc xã''', là hệ tư tưởng và hành động thực tiễn liên kết với [[Adolf Hitler]] và [[Đảng Quốc xã]]. Vào thời kỳ Hitler vươn lên giành quyền lực ở Đức thập niên 1930, nó hay được gọi là chủ nghĩa Hitler. Thuật ngữ liên quan ''chủ nghĩa tân quốc xã'' đề cập đến những nhóm cực hữu có chung lý tưởng ra đời sau khi chế độ quốc xã sụp đổ vào năm 1945.
-Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]] vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19. Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội và những thuyết phân hạng chủng tộc giả khoa học, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu. Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
+Chủ nghĩa quốc xã là một hình thái của [[chủ nghĩa phát xít]],{{sfn|Kershaw|2004|p=239, 241}} thể hiện khinh thị [[dân chủ tự do]] và [[hệ thống nghị viện]], đồng thời kết nạp [[chủ nghĩa bài Do Thái]] ác liệt, [[chủ nghĩa chống cộng sản]], chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khoa học, và [[thuyết ưu sinh]] vào tín điều của nó. [[Chủ nghĩa dân tộc]] cực đoan trong nó đến từ [[chủ nghĩa toàn Đức]] và phong trào ''[[Völkisch]]'' vốn là đặc điểm nổi trội của chủ nghĩa dân tộc Đức kể từ cuối thế kỷ 19.{{sfn|Baranowski et al.|2018|p=47}} Chủ nghĩa quốc xã bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhóm bán quân sự ''[[Freikorps]]'' nổi lên sau thất bại của Đức trong [[Chiến tranh thế giới thứ Nhất]] mà từ đó dẫn tới sự sùng bái bạo lực. Chủ nghĩa quốc xã ủng hộ thuyết Darwin xã hội và những thuyết phân hạng chủng tộc giả khoa học, xác định người Đức thuộc chủng tộc thượng đẳng Aryan hay Bắc Âu. Chủ nghĩa quốc xã nhắm đến xóa bỏ chia rẽ xã hội và tạo ra một xã hội thuần nhất Đức căn cứ vào sự thuần khiết chủng tộc, thứ tượng trưng cho một cộng đồng nhân dân (''[[Volksgemeinschaft]]''). Những người quốc xã muốn thống nhất mọi người Đức sống trên lãnh thổ Đức lịch sử, giành thêm đất đai để bành trướng dưới học thuyết ''[[Lebensraum]]'' và loại bỏ đối tượng họ cho là ngoài cộng đồng hay chủng tộc thấp kém.
 Thuật ngữ chủ nghĩa quốc gia xã hội nổi lên trong nỗ lực tái định nghĩa chủ nghĩa xã hội theo hướng dân tộc (quốc gia) chủ nghĩa như một sự thay thế cho cả [[chủ nghĩa xã hội]] quốc tế Marx và chủ nghĩa tư bản thị trường tự do. Chủ nghĩa quốc xã bài bác khái niệm xung đột giai cấp và bình đẳng chung của chủ nghĩa Marx, phản đối [[chủ nghĩa quốc tế]] thế giới, tìm cách thuyết phục tất cả bộ phận của xã hội Đức mới hạ thấp lợi ích cá nhân để hướng tới lợi ích chung, chấp nhận lợi ích chính trị là ưu tiên chính của tổ chức kinh tế, điều hướng đến dung hòa với cái nhìn tổng quan của [[chủ nghĩa tập thể]] hay [[chủ nghĩa cộng đồng]] chứ không phải chủ nghĩa xã hội kinh tế. Tiền thân của Đảng Quốc xã là [[Đảng Công nhân Đức]] bài Do Thái và dân tộc chủ nghĩa toàn Đức thành lập ngày 5 tháng 1 năm 1919. Đến đầu thập niên 1920 đảng này được đổi tên thành Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa nhằm thu hút người lao động khỏi các đảng cánh tả như [[Đảng Dân chủ Xã hội Đức|Dân chủ Xã hội]] (SPD), Cộng sản (KPD) và Adolf Hitler đảm nhiệm quản lý tổ chức. Cương lĩnh 25 điểm được thông qua vào năm 1920 kêu gọi một Đại Đức quốc thống nhất sẽ tước bỏ quyền công dân của Do Thái và người gốc Do Thái, ủng hộ cải cách đất đai và quốc hữu hóa một số ngành công nghiệp. Trong cuốn ''[[Mein Kampf]]'' xuất bản năm 1925–1926, Hitler đã phác họa tư tưởng chống cộng sản và Do Thái tại cốt lõi triết lý chính trị của mình cùng sự khinh thị nền dân chủ đại nghị và niềm tin vào quyền lợi bành trướng lãnh thổ của nước Đức.
@@ Dòng 48: / Dòng 48: @@
 *{{cite book | last = Russell | first = Nestar | title = Understanding Willing Participants, Volume 2 | date = 2019 | publisher = Palgrave Macmillan, Cham | doi = 10.1007/978-3-319-97999-1 | isbn = 978-3-319-97999-1 | doi-access = free}}
 *{{cite book | last = Eley | first = Geoff | title = Nazism as Fascism: Violence, Ideology, and the Ground of Consent in Germany 1930-1945 | date = 2013 | publisher = Routledge | isbn = 978-0-203-69430-5 | doi = 10.4324/9780203694305}}
-*{{cite book | editor1-last = Baranowski | editor1-first = Shelley | editor2-last = Nolzen | editor2-first = Armin |  editor3-last = Szejnmann | editor3-first = Claus-Christian W. | date = 2018 | title = A Companion to Nazi Germany | publisher = John Wiley & Sons | isbn = 978-1-118-93689-4  | doi = 10.1002/9781118936894}}
+*{{cite book | editor1-last = Baranowski | editor1-first = Shelley | editor2-last = Nolzen | editor2-first = Armin |  editor3-last = Szejnmann | editor3-first = Claus-Christian W. | date = 2018 | title = A Companion to Nazi Germany | publisher = John Wiley & Sons | isbn = 978-1-118-93689-4  | doi = 10.1002/9781118936894 | ref = {{harvid|Baranowski et al.|2018}}}}

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 12:54, ngày 1 tháng 3 năm 2022
Dòng 48:		Dòng 48:
	*{{cite book \| last = Russell \| first = Nestar \| title = Understanding Willing Participants, Volume 2 \| date = 2019 \| publisher = Palgrave Macmillan, Cham \| doi = 10.1007/978-3-319-97999-1 \| isbn = 978-3-319-97999-1 \| doi-access = free}}		*{{cite book \| last = Russell \| first = Nestar \| title = Understanding Willing Participants, Volume 2 \| date = 2019 \| publisher = Palgrave Macmillan, Cham \| doi = 10.1007/978-3-319-97999-1 \| isbn = 978-3-319-97999-1 \| doi-access = free}}
	*{{cite book \| last = Eley \| first = Geoff \| title = Nazism as Fascism: Violence, Ideology, and the Ground of Consent in Germany 1930-1945 \| date = 2013 \| publisher = Routledge \| isbn = 978-0-203-69430-5 \| doi = 10.4324/9780203694305}}		*{{cite book \| last = Eley \| first = Geoff \| title = Nazism as Fascism: Violence, Ideology, and the Ground of Consent in Germany 1930-1945 \| date = 2013 \| publisher = Routledge \| isbn = 978-0-203-69430-5 \| doi = 10.4324/9780203694305}}
		+	*{{cite book \| editor1-last = Baranowski \| editor1-first = Shelley \| editor2-last = Nolzen \| editor2-first = Armin \| editor3-last = Szejnmann \| editor3-first = Claus-Christian W. \| date = 2018 \| title = A Companion to Nazi Germany \| publisher = John Wiley & Sons \| isbn = 978-1-118-93689-4 \| doi = 10.1002/9781118936894}}

@@ Dòng 35: / Dòng 35: @@
 [[File:Bundesarchiv Bild 183-1987-0410-503, Nürnberg, Reichsparteitag, Wehrmachts-Aufmarsch.jpg|thumb|Đại hội Đảng Quốc xã ở Nuremberg, 1936]]
 Dưới chủ nghĩa quốc xã nhấn mạnh đến quốc gia, chủ nghĩa cá nhân bị bài xích và tầm quan trọng được đặt vào người Đức thuộc về dân tộc Đức và cộng đồng nhân dân (''Volksgemeinschaft''). Hitler tuyên bố "mọi hoạt động và nhu cầu của mỗi cá nhân sẽ được quy định bởi tập thể do đảng đại diện" và "không còn vương quốc tự do mà ở đó mỗi cá nhân thuộc về chính mình". [[Himmler]] bào chữa việc thành lập một nhà nước cảnh sát hà khắc, nơi lực lượng an ninh có thể tùy tiện thực thi quyền lực, bằng lời khẳng định an ninh quốc gia và trật tự cần được ưu tiên hơn nhu cầu cá nhân.
 == Tham khảo ==

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 03:58, ngày 1 tháng 3 năm 2022
Dòng 31:		Dòng 31:

	[[Joseph Goebbels]], người sau này trở thành Bộ trưởng Tuyên truyền của Đức Quốc xã, phản đối mạnh mẽ cả chủ nghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa cộng sản, xem đó như "hai đại trụ của chủ nghĩa duy vật" là "một phần của âm mưu Do Thái quốc tế muốn thống trị thế giới". Tuy nhiên, Goebbels viết trong nhật ký năm 1925 rằng nếu buộc phải chọn một trong hai thì "trong phân tích cuối cùng, chịu đựng chủ nghĩa Bolshevik sẽ tốt cho chúng ta hơn là sống muôn kiếp nô lệ dưới chủ nghĩa tư bản". Goebbels còn liên hệ tư tưởng bài Do Thái với bài tư bản của mình, phát biểu trong sách nhỏ năm 1929 rằng "chúng ta thấy trong lũ Hebrew hiện thân của chủ nghĩa tư bản, của việc sử dụng sai hàng hóa quốc gia".		[[Joseph Goebbels]], người sau này trở thành Bộ trưởng Tuyên truyền của Đức Quốc xã, phản đối mạnh mẽ cả chủ nghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa cộng sản, xem đó như "hai đại trụ của chủ nghĩa duy vật" là "một phần của âm mưu Do Thái quốc tế muốn thống trị thế giới". Tuy nhiên, Goebbels viết trong nhật ký năm 1925 rằng nếu buộc phải chọn một trong hai thì "trong phân tích cuối cùng, chịu đựng chủ nghĩa Bolshevik sẽ tốt cho chúng ta hơn là sống muôn kiếp nô lệ dưới chủ nghĩa tư bản". Goebbels còn liên hệ tư tưởng bài Do Thái với bài tư bản của mình, phát biểu trong sách nhỏ năm 1929 rằng "chúng ta thấy trong lũ Hebrew hiện thân của chủ nghĩa tư bản, của việc sử dụng sai hàng hóa quốc gia".
		+
		+	=== Chủ nghĩa toàn trị ===
		+	[[File:Bundesarchiv Bild 183-1987-0410-503, Nürnberg, Reichsparteitag, Wehrmachts-Aufmarsch.jpg\|thumb\|Đại hội Đảng Quốc xã ở Nuremberg, 1936]]
		+	Dưới chủ nghĩa quốc xã nhấn mạnh đến quốc gia, chủ nghĩa cá nhân bị bài xích và tầm quan trọng được đặt vào người Đức thuộc về dân tộc Đức và cộng đồng nhân dân (''Volksgemeinschaft''). Hitler tuyên bố "mọi hoạt động và nhu cầu của mỗi cá nhân sẽ được quy định bởi tập thể do đảng đại diện" và "không còn vương quốc tự do mà ở đó mỗi cá nhân thuộc về chính mình". [[Himmler]] bào chữa việc thành lập một nhà nước cảnh sát hà khắc, nơi lực lượng an ninh có thể tùy tiện thực thi quyền lực, bằng lời khẳng định an ninh quốc gia và trật tự cần được ưu tiên hơn nhu cầu cá nhân.

	== Tham khảo ==		== Tham khảo ==