Chất tạo ngọt - Lịch sử thay đổi

Marrella vào lúc 17:02, ngày 19 tháng 7 năm 2022

2022-07-19T17:02:24Z

Marrella: /* Tài liệu tham khảo */

2022-07-19T16:54:53Z

Tài liệu tham khảo

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T08:33:04Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T08:31:53Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T08:31:22Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T03:45:05Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T03:41:23Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T03:33:19Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T03:16:39Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

Tttrung: /* Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học */

2022-07-19T03:08:46Z

Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học

@@ Dòng 35: / Dòng 35: @@
 ==Tài liệu tham khảo==
 #Brockhaus ABC Chemie, VEB F. A. Brockhaus Verlag Leipzig 1966, 1368.
-#{{cite journal | last1 = Di Pizio | first1 = Antonella | last2 = Ben Shoshan-Galeczki | first2 = Yaron | last3 = Hayes | first3 = John E. | last4 = Niv | first4 = Masha Y. | title = Bitter and sweet tasting molecules: It's complicated | journal = Neuroscience Letters | date = May 2019 | volume = 700 | pages = 56–63 | doi = 10.1016/j.neulet.2018.04.027 | pmid = 29679682 | s2cid = 5033332}}
+#A. Di Pizio, Y. B. Shoshan-Galeczki, J. E. Hayes, M. Y. Niv, Bitter and sweet tasting molecules: it's complicated, Neuroscience Letters, {{doi|10.1016/j.neulet.2018.04.027}}.
 [[Thể loại:Hoá học]]

@@ Dòng 35: / Dòng 35: @@
 ==Tài liệu tham khảo==
 #Brockhaus ABC Chemie, VEB F. A. Brockhaus Verlag Leipzig 1966, 1368.
-#A. Di Pizio, Y. B. Shoshan-Galeczki, J. E. Hayes, M. Y. Niv, Bitter and sweet tasting molecules: it's complicated, Neuroscience Letters, DOI: https://doi.org/ 10.1016/j.neulet, 2018.04.027.
+#{{cite journal | last1 = Di Pizio | first1 = Antonella | last2 = Ben Shoshan-Galeczki | first2 = Yaron | last3 = Hayes | first3 = John E. | last4 = Niv | first4 = Masha Y. | title = Bitter and sweet tasting molecules: It's complicated | journal = Neuroscience Letters | date = May 2019 | volume = 700 | pages = 56–63 | doi = 10.1016/j.neulet.2018.04.027 | pmid = 29679682 | s2cid = 5033332}}
 [[Thể loại:Hoá học]]

@@ Dòng 23: / Dòng 23: @@
 Thụ thể (''receptor'') cảm nhận vị ngọt ở người là TAS1R2/TAS1R3 heterodimer thuộc protein nhóm CGPCRs, còn thụ thể cảm nhận vị đắng là TAS2Rs thuộc nhóm AG-protein GPCRs. Độ ngọt của một chất tạo ngọt phụ thuộc vào hệ số phân bố của chúng.
-[[File:Saccharin.png|thumb|300px|Saccharin]]
+[[File:Saccharin.png|thumb|150px|Saccharin]]
 Chất tạo ngọt tổng hợp nổi tiếng nhất là [[saccharin]] hiện nay vẫn được dùng trong thực phẩm, dược phẩm, thuốc đánh răng. Saccharin là chất tạo ngọt không cung cấp năng lượng (không có giá trị dinh dưỡng) nên được dùng cho người ăn kiêng, người bị bệnh đái tháo đường. Nó thường được dùng dưới dạng muối natri và ngọt hơn [[đường mía]] từ 300-400 lần.
-[[File:Dulcin 2.png|thumb|500px|Dulcin]]
+[[File:Dulcin 2.png|thumb|350px|Dulcin]]
 Ngoài ra còn có thể kể đến một số chất tạo ngọt tổng hợp khác như [[sorbit]], [[dulcin]] (4- ethoxy phenylurea) ngọt hơn [[saccharose]] (đường mía) 250 lần. [[Oxim]] của perillaaldehyd, một aldehyd được tách từ cây tía tô ngọt gấp 2000 lần saccharose, alkylmalonyldihydrazid, succinic acid dihydrazid v.v. Một số dẫn xuất của 1-alkoxy-2-amino-4-nitrobenzen thuộc nhóm chất “cực ngọt”. Các chất này không có vấn đề gì với sinh lý nếu là chất tinh khiết. Độ hòa tan trong nước của chúng kém nhưng trong dầu thì tốt.

@@ Dòng 8: / Dòng 8: @@
 ==Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học==
-Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học thường là các chất hữu cơ tổng hợp bằng hóa học hoặc vi sinh có độ ngọt cao hơn sacharose (đường mía, đường củ cải) nhiều lần nhưng không có giá trị [[dinh dưỡng]].
+Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học thường là các chất hữu cơ tổng hợp bằng hóa học hoặc vi sinh có độ ngọt cao hơn [[sacharose]] (đường [[mía]], đường [[củ cải]]) nhiều lần nhưng không có giá trị [[dinh dưỡng]].
 Nhiều khi thay đổi tý chút cấu trúc hóa học của chất tạo ngọt ta lại thu được chất có vị đắng. Ví dụ chất S,S-aspartam có vị ngọt nhưng chất R,S-aspartam lại có vị đắng, chất neohesperidin dihydrochalcon có vị ngọt, trong khi chất neohesperidin lại có vị đắng, rất nhiều D-aminoacid có vị ngọt, trong khi phần lớn L-amoniacid lại có  vị đắng.

@@ Dòng 8: / Dòng 8: @@
 ==Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học==
-Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học thường là Các chất hữu cơ tổng hợp bằng hóa học hoặc vi sinh có độ ngọt cao hơn sacharose (đường mía, đường củ cải) nhiều lần nhưng không có giá trị [[dinh dưỡng]].
+Chất tạo ngọt tổng hợp hóa học thường là các chất hữu cơ tổng hợp bằng hóa học hoặc vi sinh có độ ngọt cao hơn sacharose (đường mía, đường củ cải) nhiều lần nhưng không có giá trị [[dinh dưỡng]].
 Nhiều khi thay đổi tý chút cấu trúc hóa học của chất tạo ngọt ta lại thu được chất có vị đắng. Ví dụ chất S,S-aspartam có vị ngọt nhưng chất R,S-aspartam lại có vị đắng, chất neohesperidin dihydrochalcon có vị ngọt, trong khi chất neohesperidin lại có vị đắng, rất nhiều D-aminoacid có vị ngọt, trong khi phần lớn L-amoniacid lại có  vị đắng.

@@ Dòng 12: / Dòng 12: @@
 Nhiều khi thay đổi tý chút cấu trúc hóa học của chất tạo ngọt ta lại thu được chất có vị đắng. Ví dụ chất S,S-aspartam có vị ngọt nhưng chất R,S-aspartam lại có vị đắng, chất neohesperidin dihydrochalcon có vị ngọt, trong khi chất neohesperidin lại có vị đắng, rất nhiều D-aminoacid có vị ngọt, trong khi phần lớn L-amoniacid lại có  vị đắng.
-<gallery mode=packed heights="90px">
+<gallery mode=packed heights="100px">
 S,S-aspartam.png|S,S-aspartam vị ngọt
 R,S-aspartam.png|R,S-aspartam vị đắng
 </gallery>
-<gallery mode=packed heights="150px">
+<gallery mode=packed heights="200px">
 Neohesperidin dihydrochalcon.svg|Neohesperidin dihydrochalcon vị ngọt
 Neohesperidin 2.svg|Neohesperidin vị đắng
@@ Dòng 23: / Dòng 23: @@
 Thụ thể (''receptor'') cảm nhận vị ngọt ở người là TAS1R2/TAS1R3 heterodimer thuộc protein nhóm CGPCRs, còn thụ thể cảm nhận vị đắng là TAS2Rs thuộc nhóm AG-protein GPCRs. Độ ngọt của một chất tạo ngọt phụ thuộc vào hệ số phân bố của chúng.
-[[File:Saccharin.png|thumb|250px|Saccharin]]
+[[File:Saccharin.png|thumb|300px|Saccharin]]
 Chất tạo ngọt tổng hợp nổi tiếng nhất là [[saccharin]] hiện nay vẫn được dùng trong thực phẩm, dược phẩm, thuốc đánh răng. Saccharin là chất tạo ngọt không cung cấp năng lượng (không có giá trị dinh dưỡng) nên được dùng cho người ăn kiêng, người bị bệnh đái tháo đường. Nó thường được dùng dưới dạng muối natri và ngọt hơn [[đường mía]] từ 300-400 lần.
-[[File:Dulcin 2.png|thumb|450px|Dulcin]]
+[[File:Dulcin 2.png|thumb|500px|Dulcin]]
 Ngoài ra còn có thể kể đến một số chất tạo ngọt tổng hợp khác như [[sorbit]], [[dulcin]] (4- ethoxy phenylurea) ngọt hơn [[saccharose]] (đường mía) 250 lần. [[Oxim]] của perillaaldehyd, một aldehyd được tách từ cây tía tô ngọt gấp 2000 lần saccharose, alkylmalonyldihydrazid, succinic acid dihydrazid v.v. Một số dẫn xuất của 1-alkoxy-2-amino-4-nitrobenzen thuộc nhóm chất “cực ngọt”. Các chất này không có vấn đề gì với sinh lý nếu là chất tinh khiết. Độ hòa tan trong nước của chúng kém nhưng trong dầu thì tốt.

@@ Dòng 16: / Dòng 16: @@
 R,S-aspartam.png|R,S-aspartam vị đắng
 </gallery>
-<gallery mode=packed heights="110px">
+<gallery mode=packed heights="120px">
-Neohesperidin dihydrochalcon.png|Neohesperidin dihydrochalcon vị ngọt
+Neohesperidin dihydrochalcon.svg|Neohesperidin dihydrochalcon vị ngọt
 Neohesperidin 2.png|Neohesperidin vị đắng
 </gallery>

@@ Dòng 24: / Dòng 24: @@
 [[File:Saccharin.png|thumb|Saccharin]]
-Chất tạo ngọt tổng hợp nổi tiếng nhất là [[saccharin]] hiện nay vẫn được dùng trong thực phẩm, dược phẩm, thuốc đánh răng. Saccharin là chất tạo ngọt không cung cấp năng lượng (không có giá trị dinh dưỡng) nên được dùng cho người ăn kiêng, người bị bệnh đái tháo đường. Nó thường được dùng dưới dạng muối natri và ngọt hơn đường mía từ 300-400 lần.
+Chất tạo ngọt tổng hợp nổi tiếng nhất là [[saccharin]] hiện nay vẫn được dùng trong thực phẩm, dược phẩm, thuốc đánh răng. Saccharin là chất tạo ngọt không cung cấp năng lượng (không có giá trị dinh dưỡng) nên được dùng cho người ăn kiêng, người bị bệnh đái tháo đường. Nó thường được dùng dưới dạng muối natri và ngọt hơn [[đường mía]] từ 300-400 lần.
 [[File:Dulcin 2.png|thumb|Dulcin]]
-Ngoài ra còn có thể kể đến một số chất tạo ngọt tổng hợp khác như [[sorbit]], [[dulcin]] (4- ethoxy phenylurea) ngọt hơn saccharose (đường mía) 250 lần. [[Oxim]] của perillaaldehyd, một aldehyd được tách từ cây tía tô ngọt gấp 2000 lần saccharose, alkylmalonyldihydrazid, succinic acid dihydrazid v.v. Một số dẫn xuất của 1-alkoxy-2-amino-4-nitrobenzen thuộc nhóm chất “cực ngọt”. Các chất này không có vấn đề gì với sinh lý nếu là chất tinh khiết. Độ hòa tan trong nước của chúng kém nhưng trong dầu thì tốt.
+Ngoài ra còn có thể kể đến một số chất tạo ngọt tổng hợp khác như [[sorbit]], [[dulcin]] (4- ethoxy phenylurea) ngọt hơn [[saccharose]] (đường mía) 250 lần. [[Oxim]] của perillaaldehyd, một aldehyd được tách từ cây tía tô ngọt gấp 2000 lần saccharose, alkylmalonyldihydrazid, succinic acid dihydrazid v.v. Một số dẫn xuất của 1-alkoxy-2-amino-4-nitrobenzen thuộc nhóm chất “cực ngọt”. Các chất này không có vấn đề gì với sinh lý nếu là chất tinh khiết. Độ hòa tan trong nước của chúng kém nhưng trong dầu thì tốt.
 Độ ngọt của các chất này phụ thuộc vào gốc R. Vd. nếu R = CH<sub>3</sub> thì độ ngọt trong nước gấp 2150 lần; R = C<sub>2</sub>H<sub>5</sub> gấp 830 lần; R = C<sub>3</sub>H<sub>7</sub> gấp 3100 lần; R = iso-propyl gấp 100 lần; R = n-butyl gấp 280 lần saccharose. Nếu nhóm –NH<sub>2</sub> là nhóm amino thế thì không còn tính ngọt nữa. Các chất ngọt nhóm này có tác dụng gây tê tại chỗ và hạ sốt. Bởi vậy các dẫn xuất của chúng được sử dụng trong y tế làm thuốc giảm đau, hạ sốt.