Bệnh lao - Lịch sử thay đổi

Marrella: Đã thay thế cả nội dung bằng “File:UnderCon icon.svg|40px|link={{TALKPAGENAME}}#Bình duyệt|alt=Mục từ này cần được bình duyệt|Mục từ…”

2024-05-14T02:46:06Z

Đã thay thế cả nội dung bằng “<indicator name="mới">File:UnderCon icon.svg|40px|link={{TALKPAGENAME}}#Bình duyệt|alt=Mục từ này cần được bình duyệt|Mục từ…”

Xem thay đổi

Marrella vào lúc 15:24, ngày 10 tháng 10 năm 2022

2022-10-10T15:24:11Z

Marrella: Marrella đã đổi Lao thành Bệnh lao

2022-10-10T15:16:23Z

Marrella đã đổi Lao thành Bệnh lao

Marrella vào lúc 07:53, ngày 13 tháng 5 năm 2021

2021-05-13T07:53:56Z

Marrella: /* Việt Nam */

2021-04-14T02:43:37Z

Việt Nam

Marrella: /* Việt Nam */

2021-04-14T02:15:00Z

Việt Nam

Marrella: /* Việt Nam */

2021-04-14T01:40:37Z

Việt Nam

Marrella: /* Việt Nam */

2021-04-14T01:36:12Z

Việt Nam

Marrella: /* Việt Nam */

2021-04-14T01:34:42Z

Việt Nam

Marrella: /* Việt Nam */

2021-04-14T01:24:42Z

Việt Nam

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
-{{#switch: {{NAMESPACENUMBER}} | 0 = <div style="height:10px;">[[Thể loại:Mục từ cần bình duyệt]]</div>
+<indicator name="mới">[[File:UnderCon icon.svg|40px|link={{TALKPAGENAME}}#Bình duyệt|alt=Mục từ này cần được bình duyệt|Mục từ này cần được bình duyệt]]</indicator>
 {{Infobox medical condition
 | name            = Lao

@@ Dòng 137: / Dòng 137: @@
 Tình trạng nhiễm khuẩn tiến triển thành bệnh biểu hiện rõ rệt khi vi khuẩn đánh bại hệ miễn dịch và bắt đầu sinh sôi. Ở lao nguyên phát (khoảng 1–5% ca), điều này xảy ra không lâu sau lần nhiễm khuẩn ban đầu.<ref name=Robbins/> Tuy nhiên đa số trường hợp là nhiễm khuẩn tiềm ẩn kèm theo không có triệu chứng rõ rệt.<ref name=Robbins/> 5–10% ca lao tiềm ẩn phát triển thành lao hoạt tính, thường là nhiều năm sau thời điểm nhiễm khuẩn.<ref name=Pet2005/>
-Nguy cơ vi khuẩn tái hoạt động gia tăng ở người có hệ miễn dịch suy yếu do [[ức chế miễn dịch]] hay nhiễm HIV. Người mà đồng thời nhiễm ''M. tuberculosis'' và HIV có rủi ro phát bệnh tăng đến 10% một năm.<ref name=Robbins/> Các nghiên cứu vận dụng [[lấy dấu DNA]] của những chủng ''M. tuberculosis'' chỉ ra tái nhiễm khuẩn góp phần khiến lao tái phát đáng kể hơn suy nghĩ trước đây,<ref>{{cite journal | vauthors = Lambert ML, Hasker E, Van Deun A, Roberfroid D, Boelaert M, Van der Stuyft P | title = Recurrence in tuberculosis: relapse or reinfection? | journal = The Lancet. Infectious Diseases | volume = 3 | issue = 5 | pages = 282–7 | date = May 2003 | pmid = 12726976 | doi = 10.1016/S1473-3099(03)00607-8 }}</ref> ước tính là nguyên nhân của hơn 50% trường hợp tái phát ở những vùng mà lao phổ biến.<ref>{{cite journal | vauthors = Wang JY, Lee LN, Lai HC, Hsu HL, Liaw YS, Hsueh PR, Yang PC | title = Prediction of the tuberculosis reinfection proportion from the local incidence | journal = The Journal of Infectious Diseases | volume = 196 | issue = 2 | pages = 281–8 | date = July 2007 | pmid = 17570116 | doi = 10.1086/518898 | doi-access = free }}</ref> Tính đến năm 2008, tỷ lệ tử vong khi mắc lao là khoảng 4%, giảm từ 8% năm 1995.<ref name=Lancet11/>
+Nguy cơ vi khuẩn tái hoạt động gia tăng ở người có hệ miễn dịch suy yếu do [[ức chế miễn dịch]] hay nhiễm HIV. Người mà đồng thời nhiễm ''M. tuberculosis'' và HIV có rủi ro phát bệnh tăng đến 10% một năm.<ref name=Robbins/> Các nghiên cứu vận dụng [[lấy dấu DNA]] của những chủng ''M. tuberculosis'' chỉ ra tái nhiễm khuẩn góp phần khiến lao tái phát đáng kể hơn suy nghĩ trước đây,<ref>{{cite journal | vauthors = Lambert ML, Hasker E, Van Deun A, Roberfroid D, Boelaert M, Van der Stuyft P | title = Recurrence in tuberculosis: relapse or reinfection? | journal = The Lancet. Infectious Diseases | volume = 3 | issue = 5 | pages = 282–7 | date = May 2003 | pmid = 12726976 | doi = 10.1016/S1473-3099(03)00607-8 }}</ref> ước tính là nguyên nhân của hơn 50% trường hợp tái phát ở những vùng mà lao phổ biến.<ref>{{cite journal | vauthors = Wang JY, Lee LN, Lai HC, Hsu HL, Liaw YS, Hsueh PR, Yang PC | title = Prediction of the tuberculosis reinfection proportion from the local incidence | journal = The Journal of Infectious Diseases | volume = 196 | issue = 2 | pages = 281–8 | date = July 2007 | pmid = 17570116 | doi = 10.1086/518898 | doi-access = free }}</ref> Kể từ năm 2008, tỷ lệ tử vong khi mắc lao là khoảng 4%, giảm từ 8% năm 1995.<ref name=Lancet11/>
 Người dương tính với lao phổi mà không đồng nhiễm HIV thì sau 5 năm không điều trị, 50-60% trường hợp tử vong còn 20-25% tự khỏi. Lao gần như luôn gây tử vong ở người đồng nhiễm HIV không chữa trị và tỷ lệ tử vong cũng gia tăng kể cả có điều trị HIV bằng liệu pháp kháng retrovirus.<ref>{{Cite web|title=1.4 Prognosis - Tuberculosis|url=https://medicalguidelines.msf.org/viewport/TUB/latest/1-4-prognosis-20320185.html|access-date=2020-08-25|website=medicalguidelines.msf.org}}</ref>

@@ Dòng 179: / Dòng 179: @@
 ==== Việt Nam ====
-Trong năm 2018, Tổ chức Y thế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 174.000 người mắc và 11.000 người tử vong vì bệnh lao tại Việt Nam.<ref name="WHOVN2020">{{cite web |url=https://www.who.int/vietnam/vi/news/commentaries/detail/it-s-time-to-end-tb-in-viet-nam|title= Đã đến lúc Chấm dứt Bệnh Lao tại Việt Nam!|date= 23 March 2020 |website=who.int |publisher=who |access-date= 14 April 2021}}</ref> Theo đó Việt Nam là một trong 30 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi căn bệnh.<ref name="WHOVN2020" /> Cuộc khảo sát mức độ thịnh hành của bệnh lao trên toàn quốc lần thứ hai được thực hiện vào năm 2017-2018 cho thấy gánh nặng bệnh lao vẫn ở mức cao.<ref>{{cite journal |date= 23 April 2020|title= The second national tuberculosis prevalence survey in Vietnam|journal= PLoS One|doi= 10.1371/journal.pone.0232142|pmc= 7179905|pmid= 32324806}}</ref>
+Trong năm 2018, Tổ chức Y thế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 174.000 người mắc mới và 11.000 người tử vong vì bệnh lao tại Việt Nam.<ref name="WHOVN2020">{{cite web |url=https://www.who.int/vietnam/vi/news/commentaries/detail/it-s-time-to-end-tb-in-viet-nam|title= Đã đến lúc Chấm dứt Bệnh Lao tại Việt Nam!|date= 23 March 2020 |website=who.int |publisher=who |access-date= 14 April 2021}}</ref> Theo đó Việt Nam là một trong 30 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi căn bệnh.<ref name="WHOVN2020" /> Cuộc khảo sát mức độ thịnh hành của bệnh lao trên toàn quốc lần thứ hai được thực hiện vào năm 2017-2018 cho thấy gánh nặng bệnh vẫn ở mức cao.<ref>{{cite journal |date= 23 April 2020|title= The second national tuberculosis prevalence survey in Vietnam|journal= PLoS One|doi= 10.1371/journal.pone.0232142|pmc= 7179905|pmid= 32324806}}</ref> Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản chấm dứt bệnh lao và để làm được điều đó quan trọng nhất là cần nỗ lực nâng cao nhận thức của cộng đồng.<ref>{{cite web |url= https://moh.gov.vn/chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia/-/asset_publisher/7ng11fEWgASC/content/viet-nam-no-luc-cham-dut-benh-lao-vao-nam-2030?inheritRedirect=false|title= Việt Nam nỗ lực chấm dứt bệnh lao vào năm 2030 |date= 16 tháng 10 năm 2018 |website= moh.gov.vn |access-date= 14 tháng 4 năm 2021}}</ref>
 Ở Việt Nam, tình trạng đồng nhiễm lao/HIV không phổ biến (khoảng 5% số ca bệnh lao) và HIV không là nguyên nhân chính của sự gia tăng tỷ lệ lao đa kháng.<ref>{{cite journal |date= May 2016|title= Tuberculosis and HIV co-infection in Vietnam |journal= International Journal of Infectious Diseases|volume= 46|pages= 56-60|doi= 10.1016/j.ijid.2016.03.021}}</ref> Chủng ''M. tuberculosis'' Beijing rất phổ biến (khoảng 40% ca) do tỷ lệ tái phát khi nhiễm chủng này tăng mạnh khiến nó có liên hệ với dạng kháng đa thuốc.<ref>{{cite journal |date= 13 February 2013|title= Tuberculosis Relapse in Vietnam Is Significantly Associated With ''Mycobacterium tuberculosis'' Beijing Genotype Infections|journal= The Journal of Infectious Diseases|volume= 207|issue= 10|pages= 1516–1524|doi= 10.1093/infdis/jit048}}</ref>

@@ Dòng 179: / Dòng 179: @@
 ==== Việt Nam ====
-Trong năm 2018, Tổ chức Y thế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 174.000 người mắc và 11.000 người tử vong vì bệnh lao tại Việt Nam.<ref name="WHOVN2020">{{cite web |url=https://www.who.int/vietnam/vi/news/commentaries/detail/it-s-time-to-end-tb-in-viet-nam|title= Đã đến lúc Chấm dứt Bệnh Lao tại Việt Nam!|date= 23 March 2020 |website=who.int |publisher=who |access-date= 14 April 2021}}</ref> Theo đó Việt Nam là một trong 30 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi căn bệnh.<ref name="WHOVN2020" /> Cuộc khảo sát mức độ thịnh hành của bệnh lao trên toàn quốc lần thứ hai được thực hiện vào năm 2017-2018 cho thấy gánh nặng bệnh lao vẫn ở mức cao. <ref>{{cite journal |date= 23 April 2020|title= The second national tuberculosis prevalence survey in Vietnam|journal= PLoS One|doi= 10.1371/journal.pone.0232142|pmc= 7179905|pmid= 32324806}}</ref>
+Trong năm 2018, Tổ chức Y thế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 174.000 người mắc và 11.000 người tử vong vì bệnh lao tại Việt Nam.<ref name="WHOVN2020">{{cite web |url=https://www.who.int/vietnam/vi/news/commentaries/detail/it-s-time-to-end-tb-in-viet-nam|title= Đã đến lúc Chấm dứt Bệnh Lao tại Việt Nam!|date= 23 March 2020 |website=who.int |publisher=who |access-date= 14 April 2021}}</ref> Theo đó Việt Nam là một trong 30 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi căn bệnh.<ref name="WHOVN2020" /> Cuộc khảo sát mức độ thịnh hành của bệnh lao trên toàn quốc lần thứ hai được thực hiện vào năm 2017-2018 cho thấy gánh nặng bệnh lao vẫn ở mức cao.<ref>{{cite journal |date= 23 April 2020|title= The second national tuberculosis prevalence survey in Vietnam|journal= PLoS One|doi= 10.1371/journal.pone.0232142|pmc= 7179905|pmid= 32324806}}</ref>
-Ở Việt Nam, tình trạng đồng nhiễm lao/HIV không phổ biến (khoảng 5% số ca bệnh lao) và HIV không là nguyên nhân chính của sự gia tăng tỷ lệ lao đa kháng.<ref>{{cite journal |date= May 2016|title= Tuberculosis and HIV co-infection in Vietnam |journal= International Journal of Infectious Diseases|volume= 46|pages= 56-60|doi= 10.1016/j.ijid.2016.03.021}}</ref>
+Ở Việt Nam, tình trạng đồng nhiễm lao/HIV không phổ biến (khoảng 5% số ca bệnh lao) và HIV không là nguyên nhân chính của sự gia tăng tỷ lệ lao đa kháng.<ref>{{cite journal |date= May 2016|title= Tuberculosis and HIV co-infection in Vietnam |journal= International Journal of Infectious Diseases|volume= 46|pages= 56-60|doi= 10.1016/j.ijid.2016.03.021}}</ref> Chủng ''M. tuberculosis'' Beijing rất phổ biến (khoảng 40% ca) do tỷ lệ tái phát khi nhiễm chủng này tăng mạnh khiến nó có liên hệ với dạng kháng đa thuốc.<ref>{{cite journal |date= 13 February 2013|title= Tuberculosis Relapse in Vietnam Is Significantly Associated With ''Mycobacterium tuberculosis'' Beijing Genotype Infections|journal= The Journal of Infectious Diseases|volume= 207|issue= 10|pages= 1516–1524|doi= 10.1093/infdis/jit048}}</ref>
 == Lịch sử ==

@@ Dòng 181: / Dòng 181: @@
 Trong năm 2018, Tổ chức Y thế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 174.000 người mắc và 11.000 người tử vong vì bệnh lao tại Việt Nam.<ref name="WHOVN2020">{{cite web |url=https://www.who.int/vietnam/vi/news/commentaries/detail/it-s-time-to-end-tb-in-viet-nam|title= Đã đến lúc Chấm dứt Bệnh Lao tại Việt Nam!|date= 23 March 2020 |website=who.int |publisher=who |access-date= 14 April 2021}}</ref> Theo đó Việt Nam là một trong 30 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi căn bệnh.<ref name="WHOVN2020" /> Cuộc khảo sát mức độ thịnh hành của bệnh lao trên toàn quốc lần thứ hai được thực hiện vào năm 2017-2018 cho thấy gánh nặng bệnh lao vẫn ở mức cao. <ref>{{cite journal |date= 23 April 2020|title= The second national tuberculosis prevalence survey in Vietnam|journal= PLoS One|doi= 10.1371/journal.pone.0232142|pmc= 7179905|pmid= 32324806}}</ref>
-Ở Việt Nam, tình trạng đồng nhiễm lao/HIV không phổ biến (khoảng 5% số ca bệnh lao) và HIV không là nguyên nhân chính của sự gia tăng tỷ lệ lao đa kháng.<ref>{{cite journal |date= May 2016|title= Tuberculosis and HIV co-infection in Vietnam |journal= ScienDirect|volume= 46|pages= 56-60|doi= https://doi.org/10.1016/j.ijid.2016.03.021}}</ref>
+Ở Việt Nam, tình trạng đồng nhiễm lao/HIV không phổ biến (khoảng 5% số ca bệnh lao) và HIV không là nguyên nhân chính của sự gia tăng tỷ lệ lao đa kháng.<ref>{{cite journal |date= May 2016|title= Tuberculosis and HIV co-infection in Vietnam |journal= International Journal of Infectious Diseases|volume= 46|pages= 56-60|doi= 10.1016/j.ijid.2016.03.021}}</ref>
 == Lịch sử ==